Kanun
Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu
Kanun
No. 5362 Kabul
Tarihi : 7.6.2005
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1.
- Bu Kanunun amacı; esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında
çalışanların meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî
faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine
uygun olarak gelişmelerini ve meslekî eğitimlerini sağlamak,
meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan
ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak, meslek
disiplini ve ahlâkını korumak ve bu maksatla kurulan tüzel
kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğindeki esnaf ve sanatkârlar
odaları ile bu odaların üst kuruluşu olan birlik, federasyon ve
Konfederasyonun çalışma usûl ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2.
- Bu Kanun, esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında
çalışanlar ve esnaf ve sanatkârlar tarafından kurulan esnaf ve
sanatkârlar odaları ile bu odaların üst kuruluşları olan birlik,
federasyon ve Konfederasyon hakkında uygulanır.
Tanımlar
MADDE 3.
- Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Esnaf
ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun,
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon
Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil
olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî
çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini
kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler
ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden
muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri,
b)
Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
c) Genel
Müdürlük: Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Esnaf ve Sanatkârlar Genel
Müdürlüğünü,
d) Oda:
Esnaf ve sanatkârların kuracakları ihtisas ve karma esnaf ve
sanatkârlar odalarını,
e)
İhtisas odası: Aynı meslekte faaliyette bulunan esnaf ve
sanatkârların bir araya gelerek il merkezlerinde veya ilçelerde
kurmuş oldukları esnaf ve sanatkârlar odalarını,
f) Karma
oda: İhtisas odası kurabilecek sayıya ulaşamayan değişik
mesleklerdeki esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek
kuracakları odaları,
g) Şube:
Birlik tarafından oda kurulamayan ilçelerde açılacak ve buradaki
esnaf ve sanatkârların işlemlerini yürütecek hizmet birimlerini,
h)
İrtibat bürosu: İhtisas odalarının ve ilçelerdeki karma odaların
çalışma bölgeleri içerisinde açacakları büroları,
ı)
Birlik: Aynı ilde kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının,
aralarındaki dayanışmayı temin etmek ve bu odaların il genelinde
işbirliği ve ahenk içerisinde çalışmalarını ve gelişmelerini
sağlamak ve o ilin esnaf ve sanatkârlarını temsil etmek amacıyla
il merkezlerinde kuracakları esnaf ve sanatkârlar odaları
birliklerini,
j)
Federasyon: Aynı meslek dalında kurulan esnaf ve sanatkârlar
odalarının, üyelerinin meslekî yönden ihtiyaçlarını karşılamak,
çalışmalarını ve gelişmelerini ülke genelinde işbirliği ve ahenk
içerisinde yapabilmelerini sağlamak amacıyla, kuracakları esnaf
ve sanatkârlar federasyonlarını,
k)
Konfederasyon: Esnaf ve sanatkârlar odaları, birlikleri ve
federasyonları arasında birliği temin, gelişme ve ilerlemeyi
sağlamak ve genel olarak esnaf ve sanatkârların çalışmalarını
meslekî yönden ve kamu yararına uygun olacak şekilde düzenlemek
ve bu hususta gerekli görülecek her türlü tedbiri almak ve
teşebbüste bulunmak, meslekî eğitimlerini geliştirmek, esnaf ve
sanatkârları yurt çapında ve uluslararası düzeyde temsil etmek,
sorunlarının çözümü için ulusal ve uluslararası kurum ve
kuruluşlar nezdinde gerekli girişimlerde bulunmak, ulusal
ekonomideki gelişmelere paralel olarak lüzumlu görülecek meslekî
tedbirleri almak ve Bakanlık tarafından esnaf ve sanatkârlarla
ilgili verilecek görevleri yapmak üzere kurulan Türkiye Esnaf ve
Sanatkârları Konfederasyonunu,
l) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşları: Oda, birlik, federasyon ve
Konfederasyonu,
m) Sicil:
Bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere birlik
bünyesinde ayrı bir birim olarak kurulan Esnaf ve Sanatkâr
Sicili Müdürlüğünü,
n) Sicil
Gazetesi: Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini,
o) Asgari
ücret: Onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan brüt asgari
ücreti,
p)
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanı: Esnaf ve sanatkâr
meslek kuruluşlarının işlemlerinin ve verilecek hizmetlerin
elektronik ortamda yapılmasını sağlayan sistemi,
İfade
eder.
İKİNCİ KISIM
Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları
BİRİNCİ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Odası
Odaların
kuruluşu
MADDE 4.
- Odalar, oda kurulmak istenen yerde çalışmakta olan sanat,
hizmet ve meslek sahipleri ile esnaftan en az beşyüz kişinin
isteği ve Bakanlık izni ile kurulur. Oda unvanında esnaf,
sanatkâr veya esnaf ve sanatkâr ibaresi yer alır.
Oda
kuruluşu ile ilgili olarak mülki idare amirliğine verilecek
müracaat dilekçesine Bakanlık tarafından Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında hazırlanmış örneğine uygun düzenlenen
oda kuruluş tutanağı ve oda ana sözleşmesi eklenir. Ayrıca oda
kurucu üyelerinin tüm bilgilerinin eksiksiz olarak Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanına girişi yapılır. Oda kuruluş
tutanağı ve ana sözleşmesi, sicil müdürünün gözetiminde tanzim
ve imza edilir. Oda kuruluş işlemlerinin gerçeğe uygun olup
olmamasından sicil müdürü sorumludur.
Mülki
idare amirliği onbeş gün içinde kuruluş talebini inceler ve
görüşü ile birlikte kuruluş belgelerini noksansız olarak
Bakanlığa gönderir. Bakanlık kuruluş talebi hakkında ilgili
birliğin görüşünü alır. Bakanlık bir ay içinde kuruluş için izin
verip vermediğini bildirmediği takdirde oda kurulmuş sayılır.
Kurulan
odanın üyeleri arasında olup diğer odalardan ayrılmış olanların
eski odalarındaki üyeliği sona erer ve dosyası üyesi olduğu yeni
kurulan odaya bir ay içinde devredilir.
Karma
odalarda, odanın talebi ve birliğin onayı ile meslek komiteleri
kurulabilir.
Odaların
çalışma bölgesi
MADDE 5.
- Odaların çalışma bölgesi, bulundukları ilçenin idari
sınırlarıdır.
Birden
fazla ilçe bulunan büyükşehir il merkezlerinde kurulan odaların
çalışma bölgesi büyükşehire dahil ilçelerin idari sınırlarıdır.
Aynı
çalışma bölgesinde, faaliyet konusu aynı olan birden fazla oda
kurulamaz.
Çalışma
bölgesi odaların faaliyet sınırlarını belirler, esnaf ve
sanatkârların meslekî faaliyetleri çalışma bölgesi ile
sınırlandırılamaz.
Odalar,
her türlü sorumluluk kendilerine ait olmak kaydıyla çalışma
bölgesi içinde birlikten izin alarak irtibat bürosu açabilirler.
Odaya
kayıt
MADDE 6.
- Esnaf ve sanatkârların sicile kayıtları yapılmadıkça, hiçbir
şekilde odaya kaydı yapılamaz. Sicile kayıt olan esnaf ve
sanatkârlara ait bilgiler sicil tarafından; elektronik ortamda,
iş yerlerinin bulunduğu yerdeki, iş yerleri seyyar olanların
ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile
ilgili ihtisas odasına; meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas
odası bulunmayanların bilgileri ise karma odaya kayıt için
gönderilir. İlgili oda yönetim kurulu, bu kişilerle ilgili
üyelik kararlarını ilk toplantısında alır.
Oda
kuruluş yeter sayısına ulaşılamadığı için oda kurulması mümkün
olmayan yerlerdeki esnaf ve sanatkârların kayıtları birlik
marifetiyle tutulur. Esnaf ve sanatkârlara odalarca verilen
hizmetler, ilçelerde şube açmak suretiyle birlik tarafından
verilir.
Aynı iş
yerinde birden fazla konuda faaliyet gösteren esnaf ve
sanatkârlar esas faaliyeti ile ilgili odaya kayıt olurlar.
Ancak, üye isterse yükümlülüklerini yerine getirmek kaydıyla
diğer faaliyetleriyle ilgili odalara da sicil marifetiyle kayıt
yaptırabilir.
Esnaf ve
sanatkârlar odasına kayıtlı olanlar, Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliği bünyesindeki ticaret ve sanayi odasına, ticaret odasına,
sanayi odasına, deniz ticaret odasına; bu odalara kayıtlı
bulunanlar ise esnaf ve sanatkârlar odasına kaydedilemezler.
Sermaye şirketlerinin ortakları, başkaca esnaf ve sanatkârlık
faaliyeti olmadıkça, sadece şirket ortaklığı sebebiyle hiçbir
şekilde esnaf ve sanatkârlar odalarına üye kaydedilemezler.
Üyelik
şartları
MADDE 7.
- Oda üyeliği için aşağıdaki şartlar aranır:
a)
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak veya yabancı devlet
tabiiyetinde bulunmakla beraber Türkiye'de sanat ve ticaret
yapıyor olmak.
b) Medeni
hakları kullanma ehliyetine sahip olmak.
c) Vergi
mükellefi olmak ya da vergiden muaf olmak.
d)
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıtlı
olmamak.
Üyeliğin
son bulması
MADDE 8.
- Aşağıda belirtilen durumlarda üyenin oda kaydının silinmesine
yönetim kurulu tarafından karar verilir, durum sicile
bildirilerek kaydın silinmesi temin edilir ve kaydı silinen
üyeye oda tarafından on gün içinde üyenin odaya bildirdiği iş
yeri veya ikamet adresine yazılı olarak bildirilir.
a) Daimi
olarak odanın çalışma bölgesi dışına çıkanlar.
b) 7 nci
maddede belirtilen şartlardan herhangi birini kaybedenler veya
bu şartlardan herhangi birine sahip olmadığı sonradan
anlaşılanlar.
c) Sanat
ve mesleğini yapmaktan sürekli olarak men edilenler.
d) Vergi
mükellefiyetini sildirenlerden altı ay içinde tekrar vergi
mükellefiyeti tesis ettirmeyenler.
Üyelikleri
sicil tarafından silinenlerden, üye niteliğini tekrar
kazananların oda üyeliği sicil tarafından tekrar tesis edilir.
Bu şekilde üyeliği tekrar tesis edilen üyenin daha önce kazanmış
olduğu hakları aynen devam eder. Ancak, esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarının yetkili organlarında görevli olup da oda
üyeliği yukarıdaki sebeplerden dolayı kesintiye uğrayanların
yetkili organlardaki görevleri de kendiliğinden sona erer. Bu
kişiler üyeliklerini tekrar kazanmış olsalar dahi o döneme
ilişkin yetkili organ üyelikleri devam etmez.
Odaların
organları
MADDE 9.
- Oda organları şunlardır:
a) Genel
kurul: Genel kurul toplantı tarihinden en az altı ay önce odaya
kaydolmuş ve Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından,
ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından alınacak,
genel kurul toplantısına katılacaklar listesine dahil olan
üyelerden oluşur.
b)
Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere, üye sayısı 1000'den az
olan odalarda yedi, üye sayısı 1000-2000 olanlarda dokuz,
2000'den fazla olan odalarda onbir kişiden oluşur ve genel kurul
üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir.
Aynı sayıda yedek üye seçilir.
c)
Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı sayıda
yedek üye seçilir.
Oda genel
kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 10.
- Oda genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Oda
başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu asıl ve yedek
üyelerini seçmek.
b)
Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço
ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu programda yer alacak olan
üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve
tahmini bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem
ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen
organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde kalıp
kalmamasına karar vermek.
f)
Bakanlıkça düzenlenen oda ana sözleşmesinde değişiklik yapılması
hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan alınacak ön izne
dayanarak karar vermek.
g) Odanın
meslekî faaliyet alanını ilgilendiren konuda kurulabilecek
federasyona kurucu olma hususunda alınan yönetim kurulu kararını
onaylamak.
h)
Bakanlıktan alınan ön izne dayanarak fesih teklifi hakkında
karar vermek.
ı)
İmkânları nispetinde öncelikle faaliyet alanları ile ilgili
branşlarda olmak üzere öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl
gayri safi gelirlerinin %10'unu geçmemek kaydıyla kamu yararına
faaliyet gösteren kuruluşlara ve belge veya diğer kanıtlara
dayandırılmak kaydıyla muhtaç durumdaki oda üyelerine yardımda
bulunulmasına karar vermek.
j) Bağlı
olduğu birliğin muvafakati alınmak şartıyla kuruluş amacını
gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt alım ve
satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına karar
vermek.
k) Bağlı
olduğu birliğin muvafakati alınmak kaydıyla üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak
ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak
amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve
kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve
öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar ve bu
konudaki işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
l)
Yönetim kurulu tarafından teklif edilen uyulması zorunlu meslekî
kararları kabul ya da reddetmek.
Oda
yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 11.
- Oda yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Oda
işlerini mevzuat ve genel kurul kararlarına uygun olarak
yürütmek.
b)
Bakanlığın mevzuat gereği vereceği görevleri yerine getirmek.
c) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alacak
olan üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs
programlarını ve tahmini bütçeyi hazırlamak ve genel kurula
sunmak.
d)
Uyulması zorunlu meslekî kararları almak hususunda, bağlı
bulunduğu birliğe iletilmek üzere genel kurula teklifte
bulunmak.
e) Oda
üyelerinin sicillerini tutmak ve bu bilgileri Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında güncelleştirerek eksiksiz ve doğru
olarak her an hazır halde bulundurmak, üyeler tarafından talep
edilen belgeleri bilgisayar ortamında düzenlemek, ayrıca
üyelerinin çalışma konuları hakkında resmî makamlarca
istenilecek bilgileri vermek.
f) Oda
üyelerinin çalışma konularına giren hususlarda haklarını korumak
için resmî ve özel kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmak,
üyelerinin meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda, adli ve
idari yargı mercileri önünde oda başkanı marifetiyle odayı
temsil etmek.
g) Oda
üyelerinden yıllık aidatları elektronik ortamda tahsil etmek,
h)
Üyelerin, çalışma konularına giren işlerde gelişmelerini
sağlamak ve ihtiyaçlarını karşılamak bakımından, gerekli
tedbirleri almak, kurslar düzenlemek ve bu konuda ihtiyaç
duyulan tesisleri kurmak üzere genel kurula teklifte bulunmak,
bu bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
güncelleyerek takip etmek.
ı) Resmî
ve özel merciler tarafından istenecek temsilciyi atamak ve
görevlendirmek.
j)
Bakanlıktan ön izni alınmış oda ana sözleşmesi değişikliklerini
genel kurula teklif etmek.
k) Genel
sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma ve
görevlerine son verilmesine karar vermek, personele ait
bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
güncelleyerek takip etmek.
l) Oda
üyelerince üretilen mal ve hizmetlerin kalitesini,
standartlarına ve sağlık koşullarına uygun şekilde üretilip
üretilmediğini ve ücret tarifelerine uyulup uyulmadığını
ilgililerin başvurusu üzerine veya doğrudan veya uzman kimseler
aracılığı ile kontrol etmek, ayrıca meslekî teamüle aykırı
davranışları belirlenen üyelere yazılı ihtarda bulunmak, tekrarı
halinde ilgilileri birlik disiplin kuruluna bildirmek,
tüketicilerin korunması için gerekli tedbirleri almak ve üyeleri
hakkında bu konuda odaya yapılan şikâyetleri incelemek.
m) Oda
üyeleri ve müşterileri arasında çıkacak anlaşmazlıkları
çözümlemek, ceza gerektiren hallerde konuyu birlik disiplin
kuruluna sevk etmek.
n)
Muhasebe işlemlerini bilgisayar ortamında yerine getirmek ve
üyelerin talebi doğrultusunda düzenlenen ve onanan belgeleri
bilgisayar sisteminden yararlanarak vermek.
o)
Mesleğe yeni girecek esnaf ve sanatkârlara meslekî eğitimler
vererek, ticari faaliyetlerine başlayabilmeleri ve iş yeri açma
ruhsatları için ilgili belediyeye verilmek üzere meslekî
yeterlik belgesi vermek; üyelerine meslekî konularda danışmanlık
yapmak.
p)
İlçelerde, oda üyelerinin müşterileriyle ilişkisinde ortaya
çıkan uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal ettirilmiş
ise bu hakem heyetlerine üye görevlendirmek.
r)
Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna
kadar, genel kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün
içinde bağlı bulunduğu birliğe ve federasyona göndermek.
Oda
denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 12.
- Oda denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu
Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların
yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
b) Oda
işlemlerinin mevzuat ve oda ana sözleşmesi çerçevesinde yerine
getirilip getirilmediğini incelemek.
c)
Bakanlık ve oda üst kuruluşları tarafından verilen görevlerin
yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Odanın
yıllık aidatlarının üyelerden zamanında tahsil edilip
edilmediğini kontrol etmek ve odanın işlem ve hesapları hakkında
genel kurula rapor vermek.
e) Odanın
üye kayıtlarının Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında,
yeterli bilgileri haiz şekilde tutulmasını kontrol etmek.
f) Genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim
kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve
(f) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine
getirirler.
Resmî ve
özel kuruluşlarla ilişkiler
MADDE 13.
- Resmî ve özel kuruluşlarca, tacir ve sanayiciden meslekî
faaliyetleri ile ilgili olarak istenilen ve 18.5.2004 tarihli ve
5174 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde öngörülen belgeler, esnaf
ve sanatkârlar için mensup oldukları oda tarafından düzenlenir
ve verilir.
Resmî
makamlarca, esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyetlerini
ilgilendiren hususlarda alınacak kararlarda, ilgili odanın
mütalaasından faydalanılır ve kurulacak komisyonlara oda
temsilcisinin katılması zorunludur.
Belediyeler;
ruhsat verebilmek için iş yeri açmak veya meslekî faaliyette
bulunmak isteyen esnaf ve sanatkârlardan sicil tasdiknamesi ile
üye olduklarına dair ilgili oda belgesini istemek zorundadırlar.
Kamu
kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri,
esnaf ve sanatkâr kredi ve kefalet kooperatifleri ve bankalar
oda üyeleri ile ilgili ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde üye
olduklarına dair ilgili oda belgesini istemek zorundadırlar.
Odaların
gelirleri
MADDE 14.
- Odaların gelirleri şunlardır:
a) Kayıt
ücreti.
b) Yıllık
aidat.
c)
Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri karşılığında
düzenlenecek ve onanacak belgeler ile yapılan hizmetler
karşılığında alınacak ücretler.
d)
Meslekî yeterlik belgesi ücretleri.
e) Yayın
gelirleri.
f) Sınav
ücretleri.
g) Oda
amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların ve
iştiraklerin gelirleri.
h) Oda
tarafından düzenlenecek danışmanlık, eğitim, kurs ve sosyal
faaliyet gelirleri.
ı)
Muhasebe işlerinin yapılmasından elde edilen gelirler.
j) Faiz
ve diğer gelirler.
k) Bağış
ve yardımlar.
Fesih,
tasfiye ve iptal
MADDE 15.
- Odaların fesih sebepleri şunlardır:
a) Üye
mevcudunun yüzden aşağıya düşmesi.
b)
Bakanlıkça yapılacak uyarıya rağmen mevzuata aykırı genel kurul
kararlarının iki ay içinde düzeltilmemesi.
c)
Konfederasyonca tespit edilen yıllık zorunlu giderleri
karşılayacak miktarda gelir sağlayamadığının birlik tarafından
tespit edilmesi üzerine yapılacak yazılı uyarıya rağmen odanın
mali durumunun bir yıl içinde iyileştirilememesi.
d) Odanın
faaliyet alanına giren hususlardan aynı meslek koluna mensup
esnaf ve sanatkârların zamanla ayrı oda kurmaları sonucu, kalan
üye sayısının ikiyüzden aşağı düşmesi.
Odalar
yukarıda yazılı sebeplerle Bakanlığın teklifi üzerine yetkili
asliye hukuk mahkemesi kararıyla fesih olunur.
Yukarıdaki
hükümlere göre feshedilen odaların bağlı oldukları birlikçe
görevlendirilecek heyet tarafından, borçları kendi varlığından
ödenip, alacakları tahsil edildikten ve tasfiye giderleri de
karşılandıktan sonra kalacak meblağ ile ayni haklar, heyet
tarafından tutanakla birliğe devredilir. Kuruluşu yapılan
odanın, daha sonra kuruluşunun usule uygun olmadığının
anlaşılması halinde süre kaydı aranmaksızın odanın kuruluşu
Bakanlık tarafından iptal edilir. Odanın kuruluş işleminin
iptali halinde ise, odanın mal varlığı birliğe devredilir. Fesih
olan veya kuruluşu iptal olan odaların üye kayıt defterleri
birlik tarafından muhafaza edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birlikleri
Birliklerin
kuruluşu
MADDE 16.
- Her il merkezinde bir esnaf ve sanatkârlar odaları birliği
kurulur.
Bakanlıkça
hazırlanan örneğe uygun olarak düzenlenmiş birlik ana sözleşmesi
bir dilekçe ile o yer valiliğine verilir. Valilik onbeş gün
içerisinde gerekli araştırmasını yaparak kuruluş onayı için
belgeleri Bakanlığa gönderir.
Birlik,
ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onaylanmasını müteakip
kurulmuş olur. Birlik kuruluşlarında Konfederasyon görüşü
alınır.
Bir ilde
birden fazla birlik kurulamaz.
Birliğin
çalışma bölgesi
MADDE 17.
- Birlik çalışma bölgesi kurulduğu ilin idari sınırlarıdır.
Çalışma bölgesindeki odalar faaliyetlerinden dolayı birliğe
karşı sorumludurlar.
Birliğe
kayıt
MADDE 18.
- Odalar, çalışma bölgesi içinde bulundukları birliğe, birliğin
kuruluşunu takip eden bir ay içinde, yeni kurulan odalar da
kuruldukları tarihten itibaren aynı süre içinde kayıt olmak
zorundadırlar. Kayıt zorunluluğunu yerine getirmeyen odalar
birlik tarafından resen kaydedilir ve bu durum ilgili odaya
yazılı olarak bildirilir.
Birliğin
organları
MADDE 19.
- Birlik organları şunlardır:
a) Genel
kurul : Genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş olan
odaların başkan ve yönetim kurulu üyeleri ile birliğin görevde
bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden oluşur.
b)
Başkanlar kurulu : Birliğe üye odaların başkanlarından oluşur.
c)
Yönetim kurulu : Başkan dahil olmak üzere oda sayısı 25 ve daha
az olanlarda beş, 26-50 olanlarda yedi, 51-120 olanlarda dokuz,
121 ve daha fazla olanlarda onbir kişiden oluşur ve genel kurul
üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir.
Aynı sayıda yedek üye seçilir.
d)
Denetim kurulu : Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilecek oda sayısı 50 ve daha az olanlarda
üç, 51 ve daha fazla olanlarda beş kişiden oluşur. Aynı sayıda
yedek üye seçilir.
e)
Disiplin kurulu : Oda sayısı 50 ve daha az olanlarda üç, 51 ve
daha fazla olanlarda beş kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı
sayıda yedek üye seçilir.
Birlik
genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 20.
- Birlik genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birlik
başkanını, yönetim, denetim ve disiplin kurulu asıl ve yedek
üyelerini seçmek.
b)
Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço
ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alacak
olan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini
bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem
ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen
organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde kalıp
kalmamasına karar vermek.
f)
Bakanlıkça düzenlenen birlik ana sözleşmesinde değişiklik
yapılması hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan alınacak ön
izne dayanarak karar vermek.
g)
İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri
safi gelirlerinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu yararına hizmet
eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe imkânları
elverişli olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri
kaydıyla ayni ve nakdî yardımda bulunulmasına karar vermek.
h)
Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her
türlü taşıt alım ve satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç
para alınmasına karar vermek.
ı) Üye
odaların ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak,
meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel
menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla
sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve
kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve
öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar vermek ve bu
konuda işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
j)
Faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında güncelleyerek tutmak.
Birlik
başkanlar kurulu
MADDE 21.
- Birlik başkanlar kurulu; istişare organı olup, birlik çalışma
bölgesindeki esnaf ve sanatkâr ile odalara ilişkin meseleler
hakkında birlik yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunur.
Birlik
yönetim kurulu başkanı, başkanlar kurulunun da başkanıdır.
Başkanın bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen birlik
yönetim kurulu başkan vekili başkanlık eder.
Kurul,
üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa eylül ayında
kendiliğinden toplanır ve gerektiğinde birlik başkanının veya
başkanlar kurulunun çoğunluğunun yazılı çağrısı ile her zaman
toplanabilir.
Birlik
yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 22.
- Birlik yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birlik
işlerini mevzuata ve genel kurul kararlarına uygun olarak
yürütmek.
b)
Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat gereği verilecek görevleri
yerine getirmek.
c) Yeni
dönem çalışma programı ile bütçeyi, bilanço ve gelir ve gider
tablolarını hazırlamak ve genel kurula sunmak.
d)
Odaların çalışmalarının mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları
içinde yürütülmesini sağlamak üzere gerekli görülecek
zamanlarda, işlemlerini incelemek ve alınması gerekli tedbirler
hakkında bildirimde bulunmak.
e) Odalar
hakkında lüzumlu bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında düzenli olarak tutulmasını sağlamak ve resmî
dairelerin bu husustaki isteklerini yerine getirmek.
f)
Odaların gelişmesini sağlamak, ihtiyaç ve güçlüklerini gidermek
için gerekli tedbirleri almak, bu konuda resmî ve özel merciler
nezdinde teşebbüslerde bulunmak, genel meslekî menfaatlerini
ilgilendiren konularda adli ve idari yargı mercileri önünde
birlik başkanı marifetiyle birliği temsil etmek.
g)
Odalarda ve odalar arasında çıkan olumsuzluk ve anlaşmazlıklarla
ilgili olarak düzenlenen raporları incelemek ve konuyu çözüme
kavuşturmak.
h)
Odaların, kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul
ve her türlü taşıt alım ve satımı ile ödünç para alınması;
şirket, vakıf ve kooperatif kurma ve kurulu bulunanlara katılma
yönündeki taleplerini incelemek ve karar vermek.
ı) Resmî
ve özel merciler tarafından istenecek temsilciyi atamak ve
görevlendirmek.
j) Genel
sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma ve
görevlerine son verilmesine karar vermek ve personele ait
bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
güncelleyerek takip etmek.
k)
Çalışma bölgesi içindeki meslekî teamül, gelenek ve uyulması
zorunlu meslekî kararları kendi görüşü ile birlikte
Konfederasyona iletmek.
l) Birlik
katılma payının ve kayıt ücretinin üye odalardan elektronik
ortamda tahsilini sağlamak.
m)
Esnafın işyeri açması, kapatması veya meslek değiştirmesi ile
ilgili işlemlerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından
takibini yaparak sicil işlemlerinin yerine getirilmesini
sağlamak.
n)
Odalardan gelen esnaf ve sanatkârlara ait şikâyetleri incelemek
ve neticelendirmek ya da gerek görülmesi halinde konuyu
Konfederasyona intikal ettirmek.
o)
İllerde, esnaf ve sanatkârların müşterileriyle ilişkisinde
ortaya çıkan uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal
ettirilmiş ise bu hakem heyetlerine üye görevlendirmek.
p) Üyesi
olan odalara, bu odaların mevcut üyelerine ve esnaf ve
sanatkârlık faaliyetine yeni başlayacak kişilere danışmanlık
hizmeti vermek.
r) Üye
odalardan gelen yıl sonu bilanço ile gelir ve gider cetvellerini
incelemek, odalara yol gösterici tavsiyelerde bulunmak ve 15
inci maddenin (c) bendine göre değerlendirmek; bilanço ve gelir
ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar, genel kurul
evrakını ise genel kurulu takip eden on gün içinde
Konfederasyona göndermek.
Birlik
denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 23.
- Birlik denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu
Kanunla verilen görevler ile genel kurul kararlarının yönetim
kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b) Birlik
işlemlerinin mevzuat ve birlik ana sözleşmesi çerçevesinde
yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c)
Bakanlık ve Konfederasyon tarafından mevzuat gereği verilen
görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Birlik
kayıt ücreti ve katılma paylarının üye odalardan zamanında
tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve birliğin işlem ve
hesapları hakkında genel kurula rapor vermek.
e)
Birliğe bağlı odaların hesap ve işlemlerini Bakanlığın isteği
üzerine incelemek.
f) Genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim
kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve
(f) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine
getirirler.
Disiplin
kurulu ve disiplin cezaları
MADDE 24.
- Birlik disiplin kurulu birliğe bağlı oda üyelerinin meslekî
faaliyetleri sırasında meslek ahlakı ile bağdaşmayan hareket ve
işlemlerini soruşturmaya ve durumun niteliğine ve ağırlık
derecesine göre bu maddede belirtilen disiplin cezalarını
vermeye yetkilidir.
Disiplin
kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Disiplin
kurulunun sekreterlik işleri birlik tarafından yerine getirilir.
Disiplin kurulu üyeleri arasında eksilme olduğu takdirde, yedek
üyelerden genel kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların
eşitliği halinde listeye göre sırayla disiplin kurulunca yazılı
olarak disiplin kuruluna çağrılır.
Üyenin
yazılı savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Disiplin
kurulunun yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde
savunma yapmayan üye, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Disiplin
kurulu kendilerine intikal eden ihbar ve şikâyetleri en çok bir
ay içinde soruşturmaya başlar ve en geç üç ay içinde
sonuçlandırır.
Disiplin
kurulunca verilen cezalar on gün içinde ilgililere yazılı olarak
tebliğ edilir. İlgililer bu karara karşı tebellüğ tarihinden
itibaren onbeş gün içinde yetkili idare mahkemesine dava
açabilirler. Davanın açılmış olması idarece verilen cezanın
yerine getirilmesini durdurmaz. Dava, zaruret görülmeyen
hallerde, evrak üzerinden inceleme yapılarak en kısa sürede
sonuçlandırılır. Yetkili idare mahkemesince verilen kararlara
karşı bölge idare mahkemesine başvurulabilir. Bölge idare
mahkemesinin verdiği kararlar kesindir.
Oda
üyelerine birlik disiplin kurulunca verilecek cezalar şunlardır:
a) Uyarma
cezası: Meslek şeref ve haysiyetine uygun düşmeyen hareketleri
olan, odaya olan üyelik görev ve yükümlülüklerini yerine
getirmeyen, üyesi olduğu oda ve diğer esnaf ve sanatkâr meslek
kuruluşlarının itibarını zedeleyici fiilde bulunan ve sözler
sarf eden, müşteri veya diğer kişilerle olan ilişkilerinde
terbiye ve nezakete aykırı davranışlarda bulunan üyenin, meslekî
faaliyetinde ve davranışlarında daha dikkatli olması
gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Üye, bir yıl içinde
uyarma cezası gerektiren fiili tekrarlaması halinde kınama
cezası ile tecziye edilir.
b) Kınama
cezası: Müşterilerine ve diğer kişilere olan taahhütlerini
yerine getirmeyen veya bunlara karşı haksız ithamda bulunan,
müşterilerini ve diğer kişileri kandıran, nizami ölçü ve tartı
aletlerini bilerek kullanmayan üyeye meslekî faaliyetinde ve
davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Üye,
bir yıl içinde kınama cezasını gerektiren fiili tekrarlaması
halinde para cezası ile tecziye edilir.
c) Para
cezası: Üyenin, Bakanlık, o yer idare amiri, esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları tarafından mevzuata uygun olarak
alınmış kararlara aykırı hareket etmesi ve mükerrer kınama
cezası almasından dolayı, para cezası ile cezalandırılmasıdır.
Para cezaları birliğe gelir kaydedilir. Verilecek para cezası 61
inci maddeye göre belirlenen yıllık aidatın iki katıdır. Üyenin
para cezası verilmesini gerektiren eylem ve davranışlarının,
aynı eylem ve davranış olmasına bakılmaksızın bir yıl içinde
tekrarında, verilecek ceza yıllık aidatın beş katı olarak
uygulanır.
d) Geçici
veya uzun süreli oda üyeliğinden çıkarma cezası: Üyenin, esnaf
ve sanatkâr sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz
kızartıcı ve utanç verici hareketlerde, huzur, sükûn ve çalışma
düzenini bozucu eylem ve davranışlarda bulunması karşısında oda
üyeliğinden geçici veya uzun süreli olarak çıkarılması, bu süre
içerisinde meslekî faaliyetini yürütememesidir.
Geçici
çıkarma cezası bir aydan az, altı aydan fazla; uzun süreli
çıkarma cezası altı aydan az, iki yıldan fazla olamaz.
Birliğin
gelirleri
MADDE 25.
- Birliğin gelirleri şunlardır:
a)
Birliğe bağlı odalardan alınacak kayıt ücreti.
b)
Birliğe bağlı odalar tarafından ödenecek katılma payları.
c) Yayın
gelirleri.
d) Bağış
ve yardımlar.
e) Birlik
amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların ve
iştiraklerin gelirleri.
f) Birlik
tarafından verilecek danışmanlık ve düzenlenecek sosyal faaliyet
gelirleri.
g) Birlik
tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, sergi ve fuarlardan
sağlanacak gelirler.
h) Para
cezaları.
ı)
Konfederasyonca belirlenen ücret tarifelerine göre düzenlenecek
ve onanacak belge ile hizmet karşılığı gelirleri.
j) Sicile
ilk kayıt ücreti.
k) Sicil
harçlarından alınacak paylar.
l) Faiz
ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Federasyonu
Federasyonun
kuruluşu
MADDE 26.
- Federasyon kurulabilmesi için ülke genelinde aynı meslek
dalında kurulmuş olan odaların %60'ının genel kurullarının
federasyon kurulması yönünde karar almaları ve kurucu oda
adedinin 40'dan az olmaması şarttır.
Kurucular,
Bakanlıkça hazırlanmış örneğe uygun olarak düzenleyecekleri
federasyon ana sözleşmesini bir dilekçe ile birlikte Bakanlığa
verirler. Federasyon kuruluşlarında Konfederasyonun görüşü
alınır.
Federasyon;
ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından sonra
kurulmuş olur. Aynı faaliyet konusunda birden fazla federasyon
kurulamaz.
Federasyonların
merkezi Ankara'dadır.
Federasyona
kayıt
MADDE 27.
- Federasyon kurulduktan sonra aynı meslek dalında kurulmuş
bulunan veya sonradan kurulacak odalar, kuruluş tarihinden
itibaren bir ay içinde federasyona kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt
zorunluluğunu yerine getirmeyen odaların kayıtları federasyon
tarafından resen yapılır ve ilgili odaya yazılı olarak
bildirilir.
Federasyonun
organları
MADDE 28.
- Federasyon organları şunlardır:
a) Genel
kurul: Federasyon genel kurul tarihinden en az altı ay önce
kurulmuş olan odaların yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile
federasyonun görevde bulunan başkanı, yönetim ve
denetim kurulu üyelerinden oluşur.
b)
Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere, oda sayısı 75 ve daha
az olanlarda dokuz, 76-125 olanlarda onbir, 126 ve daha fazla
olanlarda onüç kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri arasından
dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek
üye seçilir.
c)
Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı sayıda
yedek üye seçilir.
Federasyon
genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 29.
- Federasyon genel kurulunun başlıca görev ve yetkileri
şunlardır:
a)
Federasyon başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu asıl ve
yedek üyelerini seçmek.
b)
Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço
ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu program içinde yer alan
eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem
ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen
organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde kalıp
kalmamasına karar vermek.
f) Üye
odalarda ve üye odalar arasında meslek ve sanatlarının
yürütülmesi yönünden çıkacak olumsuzlukları ve anlaşmazlıkları
çözüme kavuşturmak ve üye odaların uyması zorunlu meslekî
kararların alınmasını sağlamak üzere Konfederasyona teklifte
bulunmak.
g) Üye
odalar ve mensuplarının meslekî gelişme ve ihtiyaçlarının
karşılanmasını sağlamak maksadıyla gerekli tedbirleri almaya ve
bu konuda gereken kurs, seminer, fuar ve benzeri kültürel ve
sosyal faaliyetlerde bulunmaya, tesisler kurmaya,
Konfederasyonun uygun görüşü ile Bakanlıktan izin alarak
uluslararası kuruluşlara üye olmaya karar
vermek.
h)
İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına, bir evvelki yıl gayri
safi gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu yararına hizmet
eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe imkânları
elverişli olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri
kaydıyla ayni ve nakdî yardımda bulunulmasına karar vermek.
ı)
Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul ve her
türlü taşıt alım satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para
alınmasına karar vermek; bütün bu faaliyetlerine ait bilgileri
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek
tutmak.
j) Üye
odaların ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak,
meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel
menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla
sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve
kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve
öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar vermek ve bu
konudaki işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
Federasyon
yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 30.
- Federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a)
Federasyon işlerini mevzuata ve genel kurul kararlarına uygun
olarak yürütmek.
b)
Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat gereği verilecek görevleri
yerine getirmek.
c) Yeni
dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak eğitim,
teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
hazırlamak ve genel kurulun onayına sunmak.
d)
Mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları içinde yürütülmesini
sağlamak üzere, gerekli görülecek zamanlarda, üye odaların
çalışmalarını inceleyerek alınması gerekli idari ve mali
tedbirler hakkında bildirimde bulunmak ve odanın bağlı bulunduğu
birliğe bilgi vermek.
e)
Federasyonda çalışan personel ile odalarla mensupları hakkındaki
lüzumlu bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
düzenli olarak tutulmasını sağlamak ve resmî dairelerin bu
husustaki taleplerini yerine getirmek.
f) Üyesi
olan odalar ve mensuplarının meslekî bilgi ve eğitim
çalışmalarını temin etmek, resmî ve özel merciler nezdinde
gerekli girişim ve temaslarda bulunmak, mensuplarının genel
meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda adli ve idari yargı
mercileri önünde federasyon başkanı marifetiyle federasyonu
temsil etmek.
g) Genel
sekreter ve diğer personelin atama, terfi, cezalandırma ve
görevlerine son verilmesine karar vermek.
h) Resmî
ve özel merciler tarafından istenecek temsilcileri atamak ve
görevlendirmek.
ı) Üye
odaların gelişmesi için lüzumlu ve yararlı tedbirleri almak ve
gereken tesisleri kurmak.
j)
Federasyon katılma payının ve kayıt ücretinin üye odalardan
elektronik ortamda tahsilini sağlamak.
k)
Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna
kadar, genel kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün
içinde Konfederasyona göndermek.
Federasyon
denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 31.
- Federasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu
Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların
yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
b)
Federasyon işlemlerinin mevzuat ve federasyon ana sözleşmesi
çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c)
Bakanlık ve Konfederasyon tarafından mevzuat gereği verilen
görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d)
Federasyon kayıt ücreti ve katılma paylarının üye odalardan
zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve
federasyonun işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor
vermek.
e) Genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim
kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve
(e) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine
getirirler.
Federasyonun
gelirleri
MADDE 32.
- Federasyonun gelirleri şunlardır:
a)
Federasyona bağlı odalardan alınacak kayıt ücreti ve katılma
payları.
b) Yayın
gelirleri.
c) Bağış
ve yardımlar.
d)
Federasyonun amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluşların
ve iştiraklerin gelirleri.
e)
Federasyonca düzenlenecek sosyal faaliyet gelirleri.
f)
Federasyon tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, sergi ve
fuarlardan sağlanacak gelirler.
g)
Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri karşılığında
düzenlenecek ve onanacak belge ve hizmet karşılıkları.
h) Faiz
ve diğer gelirler.
Fesih ve
tasfiye
MADDE 33.
- Federasyon, kayıtlı üye odalardan üçte birinin yazılı fesih
talebi üzerine bir ay içinde yapacağı genel kurul toplantısında,
genel kurul üyelerinin üçte ikisinin kararı ile feshedilir.
Feshedilen
federasyon, Konfederasyonca görevlendirilecek üç kişilik bir
heyet tarafından, borçları kendi varlığından ödenip, alacakları
tahsil edildikten ve tasfiye giderleri de karşılandıktan sonra
kalacak meblağ ve ayni haklar Konfederasyona devrolunur. Beş
sene içerisinde aynı konuda federasyon kurulduğu takdirde
devrolunan meblağ bu kuruluşa verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonu
Konfederasyonun
kuruluşu
MADDE 34.
- Konfederasyon, Bakanlıkça hazırlanmış örneğine uygun
Konfederasyon ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından
sonra kurulmuş olur. Kuruluş merkezi Ankara'dadır.
Konfederasyonun kısa adı TESK'tir.
Konfederasyona
kayıt
MADDE 35.
- Bu Kanuna göre kurulmuş veya kurulacak olan birlik ve
federasyonlar kuruluş tarihinden itibaren bir ay içinde
Konfederasyona kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt
zorunluluğunu yerine getirmeyen birlik ve federasyonların
kayıtları Konfederasyonca resen yapılır ve ilgili meslek
kuruluşlarına yazılı olarak bildirilir.
Konfederasyonun
organları
MADDE 36.
- Konfederasyonun organları şunlardır:
a) Genel
kurul: Birlik ve federasyonların başkan ve yönetim kurulu
üyeleri ile Konfederasyonun görevde bulunan genel başkanı,
yönetim kurulu ve dışarıdan seçilen üyeler hariç denetim kurulu
üyelerinden oluşur.
b)
Başkanlar kurulu: Konfederasyon genel başkanı ile birlik ve
federasyon başkanlarından oluşur.
c)
Yönetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
görev yapmak üzere seçilen genel başkan dahil onbeş kişiden
oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
d)
Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından veya ikisi
dışarıdan dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilen beş
kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Konfederasyon
genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 37.
- Konfederasyon genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a)
Konfederasyon genel başkanını, yönetim kurulu ve denetim kurulu
asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b)
Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço
ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni
döneme ait çalışma programı ile bu programda yer alan eğitim,
teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem
ve eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen
organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların görevde kalıp
kalmamasına karar vermek.
f)
Yönetim kurulunca hazırlanan yönetmelikleri onamak.
g)
Herhangi bir sebeple birlik ve federasyonlarla Konfederasyon
yönetim kurulu ve denetim kurulu arasında çıkacak görüş
ayrılıklarını çözüme kavuşturmak.
h) Esnaf
ve sanat sahiplerinin meslek ve sanatlarının yürütülmesi için
gerekli ve faydalı görülecek tedbir ve teşebbüslerden yönetim
kurulu tarafından getirilecek konuları incelemek ve karara
bağlamak.
ı) Eğitim
ve öğretim kurumları açılmasına, öğrenci yurtları tesis
edilmesine, burs verilmesine ve öğrenci okutulmasına, bir
evvelki yıl gayri safi gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla kamu
yararına hizmet eden kuruluşlara sosyal yardımlarda
bulunulmasına, bütçe imkânları yeterli olmayan birlik ve
federasyonlara durumlarını belgelendirmek kaydıyla ayni ve nakdi
yardım yapılmasına karar vermek.
j)
Konfederasyonun kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik
gayrimenkul ve her türlü taşıt alım satımına, gayrimenkul
karşılığında ödünç para alınmasına karar vermek, bu
faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında güncelleyerek tutmak.
k) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşları ve üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak
ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak
amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve
kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve
öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar ve bu konuda
işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
Konfederasyon
başkanlar kurulu
MADDE 38.
- Konfederasyon başkanlar kurulu, yüksek istişare kurulu olarak,
ülke genelindeki esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarına
ilişkin meseleler ile Türk esnaf ve sanatkârlarının ülke
içindeki ve uluslararası düzeydeki gelişme ve sorunları hakkında
Konfederasyon yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunur.
Konfederasyon
genel başkanı, başkanlar kurulunun da başkanıdır. Başkanın
bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen Konfederasyon
genel başkan vekili başkanlık eder.
Kurul,
üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa ekim ayında
kendiliğinden ve gerektiğinde Konfederasyon genel başkanının
veya başkanlar kurulunun çoğunluğunun yazılı çağrısı üzerine her
zaman toplanabilir.
Konfederasyon
yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 39.
- Konfederasyon yönetim kurulunun başlıca görev ve yetkileri
şunlardır:
a)
Konfederasyon işlerini mevzuata ve genel kurul ve başkanlar
kurulu tavsiyelerine uygun olarak yürütmek.
b)
Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilecek görevleri yerine
getirmek.
c) Yeni
dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak olan
eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
hazırlamak ve genel kurulun onayına sunmak.
d)
Birliklerin, federasyonların ve gerektiğinde odaların
çalışmalarını mevzuat ve ana sözleşmeleri esasları içinde
yürütülmesini sağlamak için lüzumlu görülecek zamanlarda hesap
ve işlemlerini incelemek ve alınması gerekli tedbirler hakkında
bildirimde bulunmak; birlik ve federasyonların, gelecek yıl
çalışma programları ile yıl sonu bilanço ve gelir ve gider
cetvellerini değerlendirmek ve bu kuruluşlara yol gösterici
tavsiyelerde bulunmak.
e)
Üyeleri hakkında gerekli bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanında düzenli olarak bulunmasını sağlamak, resmî ve
özel mercilerce lüzumlu görülecek konularda istenecek bilgi ve
mütalaayı vermek, mensuplarının genel meslekî menfaatlerini
ilgilendiren konularda, adli ve idari yargı mercileri önünde
Konfederasyon genel başkanı marifetiyle Konfederasyonu temsil
etmek.
f)
Birlikler veya birliklerle federasyonlar arasında çıkacak
anlaşmazlıkları incelemek ve çözüme kavuşturmak, çözüme
kavuşturulamayan hususları Bakanlığa intikal ettirmek.
g)
Konfederasyon topluluğu içindeki kuruluş mensuplarının meslek ve
sanatlarının yürütülmesi için gerekli ve faydalı görülecek
tedbirleri almak ve teşebbüslerde bulunmak.
h)
Konfederasyon personelinin tüm bilgilerini Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında takip etmek, genel sekreter ve diğer
personelin atanma, terfi, cezalandırılma ve görevlerine son
verilmesine karar vermek.
ı) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını ilgilendiren konularda
hazırlanacak mevzuat hakkında, gerektiğinde Konfederasyon
görüşünü oluşturmak ve ilgili makama sunmak.
j) Ülke
içinde ve dışında sergi ve fuarlar düzenlemek, desteklemek,
katılmak ve Bakanlık izni alınmak şartıyla, ülke dışındaki
meslekî kuruluşlara üye olma çalışmaları yapmak.
k) Esnaf
ve sanatkârlar ile Konfederasyona bağlı kuruluşların ihtiyacı
olan yardım ve kredileri sağlamak için gerekli girişimlerde
bulunmak.
l) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının muhasebe ve personel ile
gereken diğer konularda yönetmeliklerini hazırlamak.
m) Meslek
standartlarının belirlenmesi konusunda Milli Eğitim Bakanlığı,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türk Standartları
Enstitüsü ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile işbirliği
yapmak.
n) Millî
Prodüktivite Merkezi, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve
Destekleme İdaresi Başkanlığı ve benzeri kuruluşların
kurullarına katılacak delegeyi tespit etmek.
o)
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri ta-banında yayınlamak, meslekî yayında
bulunmak.
p) Birlik
ve federasyonlarca gönderilen uyulması zorunlu meslekî kararları
Bakanlık onayına sunmak.
r)
Federasyon, birlik ve odalarda Konfederasyon tarafından yapılan
denetimler sonucunda organ üyelerinin ve görevli personelin 59
uncu maddeye göre sorumlu görülmesi halinde, sonuç hakkında
Bakanlığa bilgi vermek.
s)
Konfederasyon katılma payının ve kayıt ücretinin birlik ve
federasyonlardan elektronik ortamda işlem sırasında tahsilini
sağlamak.
t)
Kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin yaşatılması ve korunması için
gerekli tedbirleri almak, konuyla ilgili olarak Bakanlığı
bilgilendirmek.
Konfederasyon
denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 40.
- Konfederasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu
Kanunla verilen görevler ile genel kurulda alınan kararların
yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
b)
Konfederasyon işlemlerinin mevzuat ve Konfederasyon ana
sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
c)
Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilen görevlerin yerine
getirilip getirilmediğini incelemek.
d)
Konfederasyon kayıt ücreti ve katılma paylarının üye birlik ve
federasyonlardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol
etmek ve Konfederasyonun işlem ve hesapları hakkında genel
kurula rapor vermek.
e) Genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim
kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve
(e) bentlerinde belirtilenleri salt çoğunlukla yerine
getirirler.
Konfederasyonun
gelirleri
MADDE 41.
- Konfederasyonun gelirleri şunlardır:
a) Birlik
ve federasyonca ödenecek kayıt ücretleri ve katılma payları.
b)
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Sicil Gazetesi ile meslekî yayın
gelirleri.
c)
Düzenlenecek ve onanacak belge gelirleri.
d) Para
cezaları.
e)
Konfederasyon amacını gerçekleştirmek için kurulacak kuruluş ve
iştirak gelirleri.
f)
Konfederasyon tarafından düzenlenecek meslekî kurslar, eğitim
faaliyetleri, fuar ve sergilerden sağlanacak gelirler.
g)
Konfederasyona bağlı kuruluşlarda kullanılan her türlü matbu
evrakın basım ve dağıtımından veya bu evrakın elektronik ortamda
düzenlenmesinden sağlanan gelirler.
h) Sosyal
ve kültürel organizasyonlardan sağlanan gelirler.
ı) Esnaf
ve Sanatkârların Meslek Eğitimini Geliştirme ve Destekleme Fonu
gelirleri.
j) Bağış
ve yardımlar.
k) Faiz
ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ortak Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Kurul Toplantıları,
Seçimler ve Yasaklar
Genel
kurul toplantıları ve çağrı
MADDE 42.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan genel kurul
toplantıları yönetim kurulu tarafından yapılacak çağrı üzerine,
dört yılda bir olmak üzere;
a) Oda
genel kurulları ocak, şubat ve mart aylarında,
b) Birlik
genel kurulları mayıs ayında,
c)
Federasyon genel kurulları haziran ayında,
d)
Konfederasyon genel kurulu eylül ayında,
Kuruluşun
merkezinin bulunduğu yerde yapılır.
Genel
kurul toplantısını zamanında yapmayan esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarının genel kurul işlemleri; odalarda bağlı
olduğu birlik, birlik ve federasyonlarda Konfederasyon,
Konfederasyonda ise Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç
kişilik kurul tarafından yürütülür ve görevlendirmeden sonraki
iki ay içinde genel kurul yapılır.
Genel
kurul toplantılarının yeri, tarihi, saati ve gündemi toplantıdan
en az onbeş gün önce ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanındaki
sayfasında yayınlanır. Ayrıca, oda ve birliklerce mahalli olarak
günlük veya haftalık yayınlanan bir gazetede, gazete çıkmayan
yerlerde ise teamüle göre ilan olunur. Federasyon ve
Konfederasyon genel kurul toplantıları Türkiye genelinde
yayınlanan bir gazetede ilan olunur. Genel kurula sunulacak
raporlar toplantıdan onbeş gün önce ilgili esnaf ve sanatkâr
meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanındaki
sayfasından üyelerinin bilgilerine sunulur ve kuruluşun
merkezinde ayrıca incelemeye açık tutulur. Genel kurul
toplantısından bir üst kuruluş yazılı olarak onbeş gün önce
haberdar edilir.
Genel
kurul toplantıları, üye sayısına uygun büyüklükte salonda
yapılır.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş genel kurullarını
kuruluş tarihinden sonraki doksan gün içinde yaparlar.
Olağan
toplantı gündemi
MADDE 43.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan genel
kurulu, her kuruluşun ana sözleşmesine uygun olarak düzenlenecek
aşağıdaki ve gerek görülmesi halinde ilave edilecek diğer gündem
maddeleriyle toplanır. Gündem maddeleri ayrı ayrı görüşülür.
a)
Açılış.
b)
Başkanlık divanının teşekkülü.
c) Saygı
duruşu ve İstiklal Marşının okunması.
d)
Başkanlık divanına tutanakları imzalama yetkisi verilmesi.
e)
Yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması ve müzakeresi.
f)
Denetim kurulu raporunun okunması ve müzakeresi.
g)
Bilanço, gelir ve gider hesaplarının okunması ve müzakeresi.
h)
Bilanço, gelir ve gider hesaplarının kabulü veya reddi.
ı)
Yönetim kurulu ve denetim kurulunun ayrı ayrı ibrası.
j) Yeni
dönem çalışma programı ile bu program içinde yer alacak olan
eğitim, teorik ve pratik kurs programları ve tahmini bütçenin
görüşülmesi, kabulü veya reddi.
k) Aylık
ücretlerin, huzur haklarının, yolluk ve konaklama ücretlerinin
tespit edilmesi.
l) Dilek
ve temenniler.
m)
Seçimler.
n)
Kapanış.
Gündemde
yer almayan konular, toplantıda hazır bulunan genel kurul
üyelerinin beşte birinin yazılı isteği ile yapılacak oylama
sonucuna göre, Bakanlık tarafından görüşülmesi istenen hususlar
ise doğrudan gündeme alınır. Ana sözleşme değişikliği ve fesih
hususu, ilan edilen gündemde yer almadıkça genel kurul
üyelerinin teklifi olsa dahi görüşülemez.
Olağanüstü
genel kurul toplantıları
MADDE 44.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurulları;
a)
Yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğunun kararı ile yönetim
kurulu tarafından,
b) Genel
kurul üyelerinin dörtte birinin noterce tasdik edilmiş imzası
ile düzenlenecek tutanak ve gündemle noter kanalıyla yapılacak
başvuru üzerine, alınacak kararla yönetim kurulu tarafından,
c)
Denetim kurulu tarafından,
d) Haklı
ve geçerli sebeplerin varlığı halinde Bakanlık tarafından,
Olağanüstü
olarak toplantıya çağırılır. Toplantı, çağrısında belirlenen
gündemle yapılır. Olağanüstü toplantılarda belirlenen gündem
dışında görüşme yapılamaz. Bakanlık çağrısı hariç, yapılacak
olağanüstü genel kurul toplantısı hazırlık çalışmaları yönetim
kurulunca yürütülür. Yönetim kurulunun bu görevi yerine
getirmemesi halinde ise, olağanüstü genel kurul toplantısı
hazırlık çalışmalarının nasıl ve kimler tarafından yürütüleceği
Bakanlık tarafından belirlenir.
Genel
kurul toplantıları ve çoğunluk
MADDE 45.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul
toplantılarının açılabilmesi için genel kurul üyelerinin yarıdan
fazlasının toplantıya iştirak etmesi şarttır.
Birinci
toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde genel kurul
toplantısı bir ayı geçmemek üzere ertelenir. İki toplantı
arasındaki süre odalarda beş, diğerlerinde iki günden az olamaz.
Bu durum iki genel kurul üyesi ve Bakanlık temsilcisi veya
hükümet komiseri tarafından düzenlenecek bir tutanakla tespit
olunur.
İlk
toplantı ilanında ikinci toplantının yeri, tarih ve saati
belirtilmiş ise yeniden ilan yapılmaz. İkinci toplantıya
katılanların sayısı odalarda, yönetim kurulu ve denetim kurulu
üyelerinin toplamının beş katından az olamaz. Diğer esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarında bu maddenin birinci fıkrası
hükmü uygulanır.
Genel
kurul toplantılarında kararlar toplantıya katılan üyelerin
çoğunluğu ile alınır. Ancak, fesih konusunda karar alınabilmesi
için genel kurul üyelerinin üçte ikisinin, ana sözleşme
değişikliği için ise genel kurul üyelerinin yarısından
fazlasının kararı zorunludur.
Genel
kurul toplantısına katılacaklar listesi
MADDE 46.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul
toplantılarına katılan genel kurul üyeleri; adı, soyadı, baba
adı, doğum yeri ve tarihi, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,
esnaf ve sanatkârlar sicil numarası ile temsilcisi oldukları
meslek kuruluşlarının isimlerini gösterecek şekilde, esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanından alacakları listedeki yerlerini kimlik göstermek
ve imza etmek suretiyle genel kurula katılırlar. Genel kurulda
delegeler ve misafirler ayrı yerlerde otururlar. Güvenliğin
temini bakımından Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri
tarafından gerek görülürse genel kurul toplantısına misafir
alınmaz.
Genel
kurul üyelerinin toplantıya bizzat katılmaları gerekli olup,
vekâlet kabul edilmez. Genel kurul üyelerinden birden fazla
temsil hakkı olanların, her temsil hakları için ayrı oy hakkı
vardır.
Genel
kurul toplantısına katılacakların listesi ve diğer genel kurul
evrakı, genel kurul divan başkanı ve divan üyeleri ile Bakanlık
temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından imza olunur.
Bakanlık
temsilcisi ve hükümet komiseri
MADDE 47.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul
toplantılarının geçerli olabilmesi için Bakanlık temsilcisinin
veya hükümet komiserinin toplantı süresince bulunması ve
kapanışa kadar toplantıya nezareti zorunludur. Bakanlık
temsilcisi veya hükümet komiseri, toplantının mevzuat, ana
sözleşmeleri ve gündem esasları içinde yapılmasını temin ve
denetlemekle görevlidir.
Görevlendirilen
Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserlerinin imzasını
taşımayan genel kurul toplantısına katılacaklar listesi ile
tutanaklar ve dolayısıyla toplantı belgeleri hüküm ifade etmez.
Bakanlık
temsilcisi veya hükümet komiseri, Bakanlık veya bu konuda
yetkilendirilen mülki idare amiri tarafından görevlendirilir.
Toplantıdan en az onbeş gün evvel Bakanlık veya yetkilendirilen
mülki idare amirliğine müracaatla toplantı yeri, günü, saati ve
gündemi bildirilmek suretiyle Bakanlık temsilcisi veya hükümet
komiseri görevlendirilmesinin talep edilmesi lazımdır. Toplantı
başlamadan evvel çağrının usûlüne uygun olarak yapıldığı, genel
kurul toplantısına katılacaklar listesinin Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanından alındığı ve çoğunluğun tamam olduğu
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından incelenip
tespit edilerek görüşmelere başlanmasına izin verilir.
Ancak,
usulüne uygun olarak yapılan müracaat üzerine görevlendirme
yapıldığı halde, Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri
toplantıya katılmaz ise mülki idare amirine durum bildirilir.
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri yine gelmezse bir saat
sonra toplantıya başlanır.
Genel
kurul toplantılarında görevlendirilecek Bakanlık temsilcileri
veya hükümet komiserlerinin Bakanlık tarafından belirlenecek
zaruri masraf ve ücretleri, genel kurulu düzenleyen esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından ödenir.
Başkanlık
divanı
MADDE 48.
- Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin toplantıyı
açma iznini vermesini müteakip genel kurul üyeleri tarafından,
genel kurul üyeleri veya üst kuruluşlarca görevlendirilmiş
temsilciler arasından genel kurulu, belirlenen ve oylanacak
gündeme göre sevk ve idare ile görevli bir başkan, bir başkan
vekili ve üç kâtip üye açık oyla, ya da toplantıya katılan genel
kurul üyelerinin beşte birinin yazılı teklifi halinde, gizli oy
açık tasnifle seçilir.
Organ ve
yönetim kurulu başkanlarının seçimleri
MADDE 49.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının organ seçimleri ile
yönetim kurulu başkanlarının seçimi tek dereceli olarak, yargı
gözetiminde gizli oyla ve açık tasnifle yapılır.
Seçim
yapılacak genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce, genel
kurul üyelerini gösteren Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanından hazırlanmış genel kurul toplantısına katılacaklar
listesi, toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk
sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin
hususları belirleyen bir yazı ile birlikte üç nüsha olarak o yer
ilçe seçim kurulu başkanlığına verilir. Birden fazla ilçe seçim
kurulu bulunan yerlerde görevli hâkim, Yüksek Seçim Kurulunca
belirlenir.
Hâkim,
gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip inceleme
yapmak suretiyle varsa noksanlıkları tamamlattırdıktan sonra
seçime katılacak genel kurul üyelerini belirleyen listeyi ve
diğer hususları onaylar, onaylanan liste ile toplantıya ilişkin
diğer hususlar seçim kurulu ile ilgili esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşunun merkezinde ve genel kurulun yapılacağı yerde
asılmak suretiyle, ayrıca Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanında yedi gün süre ile ilan edilir.
Yedi
günlük ilan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hâkim
tarafından incelenir ve en geç iki gün içerisinde kesin olarak
karara bağlanır.
Bu
suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer
hususlar onaylanarak ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşuna gönderilir.
Hâkim,
kamu görevlileri veya aday olmayan genel kurul üyeleri arasından
bir başkan ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu atar.
Aynı şekilde ayrıca üç yedek üye de belirler. Seçim sandık
kurulu başkanının yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder.
Seçim
sandık kurulu, seçimlerin Kanunun öngördüğü esaslara göre
yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup
görevleri, bu işlemler bitinceye kadar aralıksız olarak devam
eder.
Bin
kişiden fazla üyesi bulunan genel kurullarda her bin kişi için
bir oy sandığı bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir kurul
oluşturulur. İkiyüze kadar olan üye fazlalığı sandık sayısında
nazara alınmaz. Sandıkların konacağı yerler hâkim tarafından
belirlenir. Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler, seçim
kurulundan sağlanır.
Oy verme
işlemi genel kurul görüşmelerinden sonra başlar ve saat 17:00'ye
kadar, gizli oy açık tasnif esaslarıyla devam eder. Seçim süresi
sona erdiği halde sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen
üyeler de oylarını kullanırlar. Listede adı yazılı bulunmayan
üye oy kullanamaz. Oylar oy verenin kimliğinin resmî bir
kuruluşça verilen belge ile kanıtlanmasından ve listedeki
isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra kullanılır.
Oylar, asıl ve yedek üyeler belirtilerek her türlü şekilde
düzenlenen oy pusulalarının, üzerinde ilçe seçim kurulu mührü
bulunan ve oy verme sırasında sandık kurulu başkanı tarafından
verilecek zarflara konulmak suretiyle kullanılır. Bunların
dışındaki zarflara konulan oylar geçersiz sayılır. Adaylar asıl
ve yedek üye olarak liste halinde seçime girerlerse, tasnif
sonunda en fazla oy alan listedeki asıl adaylar asıl, yedek
adaylar da yedek olarak seçimi kazanmış olurlar. Liste içindeki
oylara göre üyeler sıralanır.
Genel
kurullarda oy verme işlemi alt yapı müsait olduğu takdirde
elektronik ortamda gerçekleştirilebilir.
Seçim
süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilip sandık
kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Birden fazla
sandık bulunması halinde tutanaklar ile elektronik ortamda
kullanılan oylar hâkim tarafından birleştirilir. Tutanakların
birer örneği seçim yerinde asılmak ve ilgili meslek kuruluşunun
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr sayfasında yayınlanmak suretiyle
geçici seçim sonuçları ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer
belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç ay süreyle
saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına verilir. Seçimin
devamı sırasında yapılan işlemler ile tutanakların
düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına
yapılacak itirazlar hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin
olarak karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların
karara bağlanmasından hemen sonra hâkim, yukarıdaki hükümlere
göre kesin sonuçları ilan eder. Seçim sonuçları üst kuruluşlara
ve Bakanlığa bildirilir.
Hâkim,
herhangi bir sebeple seçimi durdurduğu veyahut seçim sonuçlarını
etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama
nedeniyle seçimlerin iptaline karar verdiği takdirde, ilgililer
bu karara, tebliğ tarihinden itibaren üç iş günü içinde il seçim
kuruluna itiraz edebilirler. İl seçim kurulu en geç iki iş günü
içinde itirazı inceler ve kesin olarak karara bağlar. İptal
kararının kesinleşmesi üzerine hâkim, bir aydan az ve iki aydan
fazla bir süre içinde olmamak üzere seçimin yenileneceği pazar
gününü tespit ederek ilgililere ve Bakanlığa bildirir.
Belirlenen günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri bu
madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere uygun olarak
yürütülür.
Seçimlerin
tamamının iptali halinde seçimler yenileninceye kadar geçen
sürede yönetim kurulu görevini yapmak üzere odalara birlik,
birlik ve federasyonlara Konfederasyon, Konfederasyona ise
Bakanlık tarafından, genel kurul üyeleri arasından üç kişilik
bir kurul atanır.
İlçe
seçim kurulu başkanı hâkime ve seçim sandık kurulu başkanı ile
üyelerine, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanunda belirtilen esaslara göre tavan
gösterge üzerinden ücret ödenir. Bu ve diğer seçim giderleri
genel kurulu yapan esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşu
tarafından karşılanır.
Seçimler
sırasında sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen
suçlar, kamu görevlilerine karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının seçim tarihleri, Bakanlar
Kurulu tarafından bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir.
Seçilme
şartları
MADDE 50.
- Genel kurul üyelerinin esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarına genel başkan, başkan ve yönetim, denetim, disiplin
kurullarına üye olarak seçilebilmeleri için gerekli şartlar
şunlardır:
a)
Denetim kurulu üyeliği için en az lise, bu şartı taşıyan üye
bulunmadığı takdirde sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul
mezunu olmak; Konfederasyon denetim kurulu üyeliğine dışarıdan
seçilecekler için dört yıllık yüksek okul mezunu ve denetim
formasyonunu haiz olmak; disiplin kurulu üyeliği için en az lise
mezunu olmak; yönetim kurulu üyeliği için ise en az ilkokul
mezunu olmak.
b)
Konfederasyon denetim kuruluna dışarıdan seçilecekler ve yeni
kurulan odalar hariç, en az iki yıldır odaya kayıtlı olmak ve
halen çalışıyor bulunmak.
c)
Taksirli suçlar hariç olmak üzere iki yıldan fazla hapis
cezasıyla cezalandırılmamış olmak, yahut affa uğramış veya tecil
edilmiş olsalar bile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet,
hırsızlık, dolandırıcılık, evrakta sahtecilik, görevi kötüye
kullanma, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık,
kaçakçılık, hileli iflas, resmî ihale ve alım satımlara fesat
karıştırmak, kara para aklama, Devlet sırlarını açığa vurma,
terör, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına iştirak
suçlarından dolayı hüküm giymemiş olmak.
d) Seçim
esnasında oda üyeliğinden geçici veya uzun süreli olarak
çıkarılmasına ilişkin kesinleşmiş ceza almamış olmak.
Seçilme
şartlarından bir veya birkaçını taşımadığı sonradan anlaşılanlar
ile bu şartlardan en az birini görev süreleri içinde
kaybedenlerin üyelikleri kendiliğinden sona erer. Bu durumda
üyeliğin düşmesi ve en fazla oy alan yedek üyeden başlamak üzere
yeni üyenin üyeliğe davetine ilişkin karar ve işlemler yönetim
kurulunca yerine getirilir.
Organlarda
görev alma yasağı
MADDE 51.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında denetim ve disiplin
kurulu üyeliği bulunanların, aynı kuruluşun yönetim kurulunda
görev almaları yasak olduğu gibi, bu kişilerin eşleri, üstsoy,
altsoy ve ikinci derecedeki kan hısımlarının da aynı dönemde, bu
kuruluşun yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev
almaları yasaktır.
Farklı
mesleklerde faaliyet göstermelerinden dolayı birden fazla odaya
kaydı olan esnaf ve sanatkârlar ancak bir odanın yönetim veya
denetim kurulunda görev alabilirler. Bu kişiler, odalarda birden
fazla yetkili organ üyeliği görevi alamazlar.
Ayrıca,
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarından herhangi birisinde
yönetim, denetim veya disiplin kurulu üyeliği bulunanlar, diğer
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim, denetim veya
disiplin kurullarının en fazla ikisinde daha üye olarak yer
alabilirler. Bu kişiler uhdelerinde üç görevden ziyade üyelik
bulunduramazlar. Aynı kişi birlik ve federasyon başkanı olamaz.
Amaç dışı
faaliyet yasağı
MADDE 52.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş amaçları
dışında herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Kuruluş amaçları
dışında faaliyet gösteren veya bu Kanunda belirtilen asli
görevlerini Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının
görevlerine son verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine
Bakanlığın veya bu kuruluşların bulundukları yer Cumhuriyet
Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk
mahkemesince karar verilir. Yargılama, basit yargılama usulüne
göre yapılır ve en geç iki ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlerine
son verilen organların yerine, bu Kanundaki usul ve esaslara
göre, en geç bir ay içinde yapılacak genel kurul ile yenileri
seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlar.
Görevlerine son verilen organ üyelerinin cezai sorumlulukları
saklıdır. Bu organların yukarıdaki hükümler gereğince
görevlerine son verilmesine neden olan ve mahkeme kararında
belirtilen tasarrufları hükümsüzdür.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları, millî güvenliğin, kamu
düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut
yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa,
valilik tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten men
kararı, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur.
Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar. Aksi halde bu
idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
İKİNCİ BÖLÜM
Toplantılar, Temsil ve İlzam,
Huzur Hakkı ve Aylık Ücretler,
Genel Sekreterler
Yönetim
kurulu toplantıları ve kararları
MADDE 53.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulları
en az ayda bir toplanır. Yönetim kurulu, gerek görülmesi halinde
başkanın veya üyelerinin çoğunluğunun ya da denetim kurulu
çoğunluğunun çağrısıyla her zaman toplanabilir. Yönetim kurulu
toplantılarının çağrısı üyelere yazılı olarak yapılır.
Yönetim
kurulu, üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve hazır
bulunanların çoğunluğu ile karar verir.
Mazeretsiz
olarak üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen üyeler yönetim
kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Yönetim kurulu üyeleri
arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel
kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde
ise listeye göre sırayla yönetim kuruluna getirilir ve yeni üye
ilk toplantıya yazılı olarak çağrılır. Yeni üyenin iştiraki
sağlanmadan yönetim kurulu toplantısı yapılamaz. Bu üyenin
toplantıya icabet etmemesi halinde sonraki üye çağrılarak
yönetim kurulu üye sayısı tamamlandıktan sonra toplantı
yapılır.
Yönetim
kurulu üyelerinin toplu olarak görevden ayrılması veya asıl üye
sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve yedeklerinin de kalmaması
halinde; üç ay içinde yapılacak seçimlere kadar, odalar birlik
tarafından, birlikler ve federasyonlar Konfederasyon tarafından,
Konfederasyon ise Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç
kişilik bir kurul tarafından yönetilir.
Başkan,
temsil ve ilzam
MADDE 54.
- Oda, birlik, federasyon başkanı ve Konfederasyon genel
başkanı, genel kurul tarafından tek dereceli olarak seçilir;
bunlar aynı zamanda ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşunun yönetim kurulu üyesi ve başkanıdır. Başkanlık ve
genel başkanlık görevini üst üste iki dönem yapanlar bir seçim
dönemi geçmedikçe tekrar başkan seçilemezler.
Genel
başkan veya başkanın herhangi bir sebeple görevinden ayrılması
durumunda, yönetim kurulu kalan süreyi tamamlamak üzere kendi
aralarından birisini başkan olarak seçer.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri kendi
aralarından, odalarda bir başkan vekili; oda sayısı 50 ve daha
az olan birliklerde bir başkan vekili, 51-100 olan birliklerde
iki başkan vekili, 101 ve daha fazla olan birliklerde üç başkan
vekili; federasyonlarda iki başkan vekili; Konfederasyonda ise
dört genel başkan vekili seçer.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarını temsil ve ilzama başkan
yetkilidir. Başkanın bulunmadığı zamanlarda, yönetim kurulunca
yetkilendirilmiş olan başkan vekili temsil ve ilzam görevini ifa
eder. Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını, başkan veya
başkan vekili ile genel sekreterin müşterek imzaları bağlar.
Denetim
kurulu toplantıları
MADDE 55.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının denetim kurulları
kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Denetim kurulları ayda
bir toplantı yaparlar. Denetim kurulları yaptıkları denetimlerin
sonucunu üç ayda bir yönetim kurullarına, dönem sonunda da genel
kurula rapor halinde sunarlar.
Mazeretsiz
olarak üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen üyeler denetim
kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Denetim kurulu üyeleri
arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel
kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde
ise listeye göre sırayla denetim kurulunca yazılı olarak denetim
kuruluna çağrılır.
Denetim
kurullarının asıl ve yedek üyelerinin tamamının görevden
ayrılmaları ve yedeklerinin de kalmaması halinde ilk seçime
kadar odalarda birlik, birlik ve federasyonlarda Konfederasyon,
Konfederasyonda ise Bakanlık tarafından bir denetçi atanır.
Aylık
ücretler ve huzur hakları
MADDE 56.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulu
üyelerinin huzur hakları, yönetim kurulu başkanı ve başkan
vekilleri ile denetim kurulu ve disiplin kurulu üyelerine
verilecek aylık ücretler ile merkez dışından genel kurul,
başkanlar kurulu, yönetim kurulu, denetim kurulu ve disiplin
kurulu toplantılarına katılacak üyelere ve bunların
görevlendirilmelerinde ödenecek yolluk ve konaklama ücretleri,
aşağıda belirtilen hadleri aşmamak kaydıyla ilgili esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurullarınca
belirlenir.
a)
Yönetim kurulu başkanlarına;
Odalarda
üye sayısı 100-500 olan odalarda asgari ücret, 501-1500 olan
odalarda asgari ücretin iki katı, 1501-3000 olan odalarda asgari
ücretin üç katı, 3001-10000 olan odalarda asgari ücretin dört
katı, 10001 ve daha fazla üyesi olan odalarda asgari ücretin beş
katı,
Birliklerde
üye oda sayısı 25'e kadar olanlarda asgari ücretin üç katı,
26-50 olanlarda asgari ücretin dört katı, 51-100 olanlarda
asgari ücretin beş katı, 101-150 olanlarda asgari ücretin altı
katı, 151 ve daha fazla olanlarda asgari ücretin yedi katı,
Federasyonlarda
üye oda sayısı 50'ye kadar olanlarda asgari ücretin beş katı,
51-100 olanlarda asgari ücretin altı katı, 101 ve daha fazla
olanlarda asgari ücretin yedi katı,
Konfederasyonda
Genel başkana asgari ücretin on katı,
b)
Yönetim kurulu başkan vekillerine; (a) bendinde belirtilen
miktarların 2/4'ü,
c)
Denetim kurulu üyelerine; (a) bendinde belirtilen ücretlerin
1/4'ü,
d)
Disiplin kurulu üyelerine; (a) bendinde belirtilen ücretlerin
1/4'ü,
Aylık
ücret,
e) Aylık
ücret almayan yönetim kurulu üyelerine katıldıkları toplantı
başına (a) bendinde belirtilen ücretlerin 1/5'i huzur hakkı,
Alırlar.
Bu ücretler brüt asgari ücret üzerinden net olarak ödenir.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organ üyelerinin yurt
içi harcırahları, asgari ücretin 1/5'inden, yurt dışı
harcırahları ise en yüksek Devlet memuruna ödenen günlük
harcırahtan fazla olamaz.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarında birden fazla organda görevli
olanlar, bu görevlerine ait ücretlerden yüksek olanı alırlar.
Organ üyeleri, meslek kuruluşları iştiraklerinden en fazla
birinden ücret alabilirler.
Aylık
ücret alanlara huzur hakkı ödenmez.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları personelinin işe alınmalarına ve
ücretlerinin belirlenmesine yönetim kurulu karar verir.
Genel
sekreterler
MADDE 57.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının işlemlerini,
mevzuat, ana sözleşmeleri ve yönetim kurulu kararları
doğrultusunda yürütmekle görevli bir genel sekreter bulunur.
Genel sekreterler birden fazla esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşunda görev yapamazlar. Genel sekreter yönetim kurulu
toplantılarına katılır, ancak oy kullanamaz. İhtiyaç duyulması
halinde onbinden fazla üyesi olan odalar ile birlik ve
federasyonlarda bir, Konfederasyonda üç genel sekreter
yardımcısı çalıştırılabilir.
Giderler,
başkan veya vekili ile genel sekreterin ortak imzasıyla yapılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları adına yazılacak yazılar
da aynı şekilde imzalanır. Ancak, yönetim kurulu kuruluş içi
konularda genel sekretere tek başına imza yetkisi verebilir.
Konfederasyon genel sekreteri, yönetim kurulunun izni ile
harcama yetkisi dahil, görev ve yetkilerinden bir bölümünü her
yıl başında yeniden tespit edilmek kaydıyla yardımcılarına
devredebilir.
Genel
sekreterin atanması, terfi, cezalandırılması ve görevine son
verilmesi yönetim kurulu kararı ile yapılır. Yönetim ve denetim
kurulu üyeleri ve bunların eşleri, çocukları ve çocuklarının
eşleri genel sekreter olarak atanamaz. Genel sekreterin tezkiye
amiri ise ilgili meslek kuruluşunun başkanıdır.
Genel
sekreter, personelin birinci tezkiye amiri olup personelin
atanma, terfi, cezalandırma ve işten uzaklaştırma işlemleri
teklifi üzerine yönetim kurulunca yapılır.
Birlik
genel sekreterleri birliğe üye odaların genel sekreterleri ile
temmuz ve aralık aylarında, birlik başkanının gözetiminde yılda
en az iki defa eğitim ve değerlendirme toplantısı yaparlar.
Genel
sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak atanacakların 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel
şartları taşımaları gerekli olup; bu şartları taşımayanlar,
genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak atanamaz. Bu
şartları taşımadıkları sonradan anlaşılanların ise görevlerine
son verilir.
Birlik ve
federasyon genel sekreter ve yardımcılarının en az iki yıllık
yüksek okul mezunu olmaları, oda genel sekreter ve
yardımcılarının en az lise ve dengi okul mezunu olması,
Konfederasyon genel sekreteri ve yardımcılarının ise,
üniversitelerin işletme, iktisat, hukuk, siyasal bilgiler,
iktisadi ve idari bilimler fakülteleri mezunu veya muadili bir
alanda yüksek tahsil yapmış olması şarttır. Genel sekreterlerin
iktisadi ve idari sahada tatbiki bilgi ve tecrübe sahibi
olmaları ile yabancı dil bilmeleri tercih sebebidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim, Kullanılacak Defterler,
Aidatlar ve Belge Ücretleri,
Ücret Tarifeleri
Denetim
MADDE 58.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ile sicil işlemleri
Bakanlık gözetim ve denetimine tabidir.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının ilgili personeli ile
organlarında görevli üyeleri, Bakanlık denetim elemanlarının
talebi üzerine kuruluşa ait her türlü evrak, defter ve kayıtları
göstermeye veya vermeye, para ve diğer varlıkların sayılmasına
müsaade etmeye, denetim ve incelemeleri için yardımda bulunmaya
ve çalışmalarını yapabilecekleri uygun bir yer tahsis etmeye
mecburdurlar.
Bu
yükümlülükleri yerine getirmeyen veya 59 uncu maddede belirtilen
suçlardan dolayı haklarında kovuşturmaya başlanan ve görevi
başında kalması denetim ve soruşturmanın yapılması bakımından
sakıncalı görülen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
personeli Bakanlık denetim elemanlarınca doğrudan görevden
uzaklaştırılabilir. Organ üyelerinin görevden uzaklaştırılmaları
ise denetim elemanlarının teklifi sonucu Bakanlık veya
Cumhuriyet Savcılığı tarafından yetkili asliye hukuk
mahkemesinde açılan dava üzerine mahkemece bir ay içinde basit
usulde yargılama yapılarak karara bağlanır. Mahkeme dava
sonucunu Bakanlık, ilgili oda ve üst kuruluşa bildirir.
Görevden
uzaklaştırılanlar hakkında takipsizlik veya beraat kararlarının
verilmesi halinde, bu kimseler tekrar görevlerine dönerler ve
bunların görevden uzak kaldıkları devreye ait ücretleri yasal
faizleri ile birlikte, mensup oldukları kuruluşlarca tam olarak
ödenir. Denetim sonucunda düzenlenen soruşturma evrakının
denetim elemanı tarafından o yerin Cumhuriyet Başsavcılığına
gönderilmesi üzerine Bakanlık davada müdahil sıfatını kazanır.
Odaların
sadece üye kayıtları ve belgeleri, sigortalılık yönünden
gerektiğinde Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar
Sosyal Sigortalar Kurumu denetim elemanları tarafından
denetlenebilir.
Cezai
takibat
MADDE 59.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili
organlarının üyeleri ve genel sekreterleri ile personeli,
görevlerini yerine getirirken görevleriyle ilgili suç teşkil
eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle bu kuruluşların
paraları ile para hükmündeki evrak, senet ve diğer malları
aleyhine, bilanço, kesin hesap, rapor, diğer her çeşit evrak ve
defterleri üzerinde suç işledikleri takdirde, bu suçlardan
dolayı, adli olarak kamu görevlileri gibi ceza görürler.
Kullanılacak
beyanname, defter ve makbuzlar
MADDE 60.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında kullanılacak
defter, belge, beyanname, makbuz ve fişler şunlardır:
a) Üye
kayıt defteri.
b) Üye
kayıt beyannamesi.
c) Genel
kurul karar defteri.
d)
Başkanlar kurulu karar defteri.
e)
Yönetim kurulu karar defteri.
f)
Denetim kurulu karar defteri.
g)
Disiplin kurulu karar defteri.
h)
Gelenek ve teamül defteri.
ı)
Demirbaş defteri.
j) Gelen
ve giden evrak kayıt defteri.
k)
Mevzuata uygun muhasebe defterleri.
l) Kasa
defteri.
m) Gelir
ve gider defteri.
n)
Kıymetli evrak defteri.
o) Gelir
ve gider makbuzu.
p) Tahsil
ve tediye fişi.
r)
Hizmetin gerektirdiği diğer defter ve belgeler.
Bu Kanuna
tabi meslek kuruluşlarında kullanılacak defter, beyanname,
makbuz, fiş ve belgeler ile oda üyelerinin mesleklerinin icrası
nedeniyle resmî kurum ve kuruluşlara verecekleri belgelerin
basım ve dağıtımında Konfederasyon yetkilidir. Bu belgelerden
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından elektronik ortamda
düzenlenenlerinin bedeli, bunu düzenleyen esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşunca Konfederasyona ödenir.
Defter,
beyanname, makbuz, fiş ve diğer belgeleri yetkisiz olarak basan,
bastıran, dağıtan, değişik yollardan çoğaltan ve kullananlar bu
fiillerinden dolayı Konfederasyonun ilgili Cumhuriyet
savcılıklarına başvurusu üzerine, genel hükümler çerçevesinde
sorumlu olurlar.
Kayıt
ücreti, aidat, katılma payı, düzenlenecek belge ve hizmet
ücretleri
MADDE 61.
- Üyelerin odalara, odaların birlik ve federasyonlara, birlik ve
federasyonların Konfederasyona ödeyeceği kayıt ücreti, yıllık
aidat ve katılma payları ile esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının düzenledikleri belge ve yaptıkları hizmet
karşılığı ücretler şunlardır:
a) Üyenin
sicile ilk kayıt yapılması sırasında ödeyeceği kayıt ücreti,
asgari ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamaz. Kayıt
ücreti, esnaf ve sanatkârların sicil kaydı esnasında sicil
müdürlüğü tarafından tahsil edilir; kayıt ücretinin yarısı sicil
ihtiyacında kullanılmak üzere birlik adına açılacak banka
hesabına, diğer yarısı ise ilgili odanın banka hesabına
aktarılır.
b) Üyenin
odaya ödeyeceği yıllık aidat, asgari ücretin onda birinden az,
yarısından fazla olamaz. Kayıt ücretinin alındığı yıl için
ayrıca yıllık aidat alınmaz.
c)
Odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara, birlik ve
federasyonların Konfederasyona ödeyecekleri kayıt ücreti, asgari
ücretin yarısından az, tamamından fazla olamaz.
d)
Odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara, birlik ve
federasyonların Konfederasyona, her yıl ödeyecekleri katılma
payı, ödemeyi yapacak esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun
bir önceki yıl gayri safi gelirlerinin % 3'üdür. Katılma payı
hesaplamasında; bu Kanuna göre üst kuruluşlardan satın alınan
evrakın maliyet bedeli ile bu Kanun dışındaki diğer kanuni
düzenlemeler nedeniyle elde edilen gelirlerin maliyet bedelleri
ve bunlar için yapılan giderler gayri safi gelirden mahsup
edilir.
e) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenledikleri ve
onayladıkları belgeler ile yaptıkları hizmet karşılığında
alacakları ücretlerin miktar ve oranı; maktu olanlarda bu
fıkranın (a) ve (b) bentleri uyarınca belirlenecek miktarın onda
birinden, nispi olanlarda ise belgede geçen değerin binde
onundan fazla olamaz.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları tarafından tahsil edilen her
türlü gelir, tahsilatı yapan ilgili meslek kuruluşunun banka
hesabına yatırılır.
Esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları ve sicil müdürlüğü hesabına
intikal eden paraların meslek kuruluşlarına aktarılacak
miktarları, elektronik ortamda tahsil edildikleri anda ilgili
meslek kuruluşunun banka hesabına intikal ettirilir.
Kayıt
ücreti kayıt esnasında, yıllık aidat nisan ve ekim aylarında iki
eşit taksitte ödenir. Oda kaydını sildiren üyelerin aidatı üye
kaydının silindiği ay itibarıyla alınır. Süresi içinde ödenmeyen
yıllık aidat ve katılma payları için esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşları yönetim kurullarınca verilen kararlar ilam hükmünde
olup icra dairelerince yerine getirilir. Gecikme zammı, yıllık
aidatın ve katılma payının bir mislini geçemez.
Yıllık
aidatlarını ödemeyen üyelere, ödeme yapılıncaya kadar odaca
yapılacak hizmetler ile düzenlenecek ve onanacak belgeler
verilmez.
Fiyat
tarifelerinin tespit şekli
MADDE 62.
- Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve
hizmetlerin fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca
hazırlanır ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim kurulu
tarafından fiyat tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde
onaylanır veya reddedilir. Onaylanan fiyat tarifesi belediye,
mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün içerisinde bildirilir ve
bu andan itibaren yürürlüğe girer. Fiyat tarifeleri, uygulanacak
azami hadleri gösterir.
Belediyeler
veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri
uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya
varamazlarsa onbeş gün içinde o yerin mülki amirinin ya da
görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi
veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar
odaları birliği temsilcisinden teşekkül edecek bir komisyonda
görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler.
Komisyon
kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun
bulmadığı takdirde tarife yürürlükten kalkar.
Komisyon
kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on
gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde
itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon
Kurulu,
Mutabakat Komiteleri
Esnaf ve
Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu
MADDE 63.
- Esnaf ve sanatkâr meslek kollarını belirlemek ve yıllık gayri
safi gelirleri ve bölgelerin özelliklerine göre esnaf ve
sanatkârlar ile tacir ve sanayicinin ayrımını yapmak, 6762
sayılı Türk Ticaret Kanununun 1463 üncü maddesinde Bakanlar
Kurulunca çıkarılması öngörülen karar taslağını hazırlayarak
Bakanlığa sunmak üzere; Bakanlık Müsteşarı veya ilgili müsteşar
yardımcısının başkanlığında, Bakanlık, Maliye, Millî Eğitim,
Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili genel
müdürleri ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bir
temsilcisi ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen
katılan bir temsilci ve Konfederasyonu temsilen katılan bir
temsilciden oluşan Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi
Belirleme Koordinasyon Kurulu kurulmuştur. Kurulun sekretarya
hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
Mutabakat
komiteleri
MADDE 64.
- Bu Kanuna tabi odalar arasında veya bu odalar ile Türkiye
Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalar arasında üye
kayıt zorunluluğu bakımından çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek
üzere il ve ilçelerde mutabakat komiteleri kurulur. Bu komiteler
anlaşmazlıkları, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi
Belirleme Koordinasyon Kurulunun belirleyeceği esaslar dahilinde
çözüme kavuştururlar.
Mutabakat
komiteleri;
a) Bu
Kanuna tabi odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından
çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, İl ve ilçelerde mülkî
amirin başkanlığında ilgili odaların ve birliğin birer
temsilcisinden oluşur, oyların eşitliği halinde başkanın oyu iki
sayılır.
b) Bu
Kanuna tabi odalar ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
bünyesindeki odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından
çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, il ve ilçelerde mülki
amirin başkanlığında illerde birlik, ilçelerde ilgili oda ile
ticaret veya ticaret ve sanayi odalarının birer temsilcisinden
oluşur.
Komite
kararlarına karşı ilgililer tarafından on gün içinde yetkili
Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkemenin kararı
kesindir. Kesinleşen mahkeme kararı üzerine ilgili sicil
müdürlükleri kayıtlarında gerekli işlemi yapmak zorundadırlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Muafiyetler ve Listeler
Muafiyetler
MADDE 65.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçlarını
gerçekleştirmek ve bu amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere
iktisap ettikleri ve edecekleri gayrimenkuller ile bu
kuruluşların görevleri dolayısıyla elde ettikleri gelirler,
katma değer vergisi ve emlak vergisi hariç her türlü vergi,
resim ve harçtan müstesnadır.
Listeler
MADDE 66.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan ve
olağanüstü genel kurul toplantılarına katılacak üyeleri
belirleyen ve seçim kuruluna verilecek olan genel kurul
toplantısına katılacaklar listesi, Maliye Bakanlığı ile
Konfederasyonun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenen ücret
karşılığında ilgili esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşu tarafından
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından temin edilir.
Tahsil edilen ücret tutarları bütçeye gelir kaydedilir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Esnaf ve Sanatkârlar Sicili
Sicil
teşkilatı ve personeli
MADDE 67.
- Esnaf ve sanatkârların sicillerinin, sağlıklı ve güvenli bir
şekilde Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında tutulması ve
yayınlanmasını teminen ticaret davalarına bakan asliye hukuk
mahkemeleri gözetiminde ve kurulu bulunduğu il idari sınırları
içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim
olarak Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü kurulur. Sicilin
personel ücretleri ve diğer giderleri birlik tarafından
karşılanır.
Sicil
işlemleri birlik yönetim kurulunun teklif edeceği aday veya
adaylar arasından Bakanlık tarafından onaylanacak sicil
müdürleri tarafından yürütülür. Sicil müdürlerinin en az ön
lisans diplomasına sahip olmaları ve 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartları haiz bulunmaları
gereklidir. Gerek görülmesi halinde en az lise mezunu olmak
kaydı ile sicil müdürüne yardımcı olacak personelin ataması
birlik yönetim kurulunca yapılır ve Bakanlığa bilgi verilir.
Sicil müdürlerinin ve personelinin görevden alınmaları
atanmalarındaki usule tabidir.
Bakanlık,
sicil müdürlerinin ve diğer sicil personelinin işlemlerini her
zaman denetlemeye ve görevden alınmasını ilgili birlik yönetim
kurulundan istemek de dahil olmak üzere gerekli tedbirleri
almaya yetkilidir.
Sicil
müdürleri, sicil kayıtlarını mevzuata ve gerçeklere uygun olarak
tutmak ve izlemekle görevli ve sorumludur. Sicil kayıtları
üzerinde suç işledikleri belirlenen sicil teşkilatı personeli
hakkında bu suçlarından ve diğer mevzuata aykırı işlemlerinden
dolayı kamu görevlileri hakkındaki cezalar uygulanır.
Türk
Ticaret Kanununun, ticaret siciline ilişkin 26 ila 40 ıncı
maddelerinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri Esnaf ve
Sanatkâr Sicil Müdürlüğü hakkında da uygulanır.
Sicile
kayıt mecburiyeti ve sicil işlemleri
MADDE 68.
- Bu Kanun kapsamındaki esnaf ve sanatkârlar, yanlarında
çalışanlar hariç, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren
durumlarını otuz gün içinde bağlı bulundukları sicile tescil ve
Sicil Gazetesinde ilan ettirmekle yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü
yerine getirmediği tespit edilenler birlik tarafından ruhsat
vermekle yetkili ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilir. İlgili
kurum ve kuruluşlar, sicil kaydı yapılana kadar bunların
faaliyetlerini durdurur. 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu
kapsamına alınan il ve mesleklerde faaliyette bulunacak esnaf ve
sanatkârlardan sicile kayıt sırasında meslek dalı ile ilgili
ustalık belgesi istenir.
Esnaf ve
sanatkârların sicile kayıtlarında, kendilerinin vergi mükellefi
ya da vergiden muaf olduklarının belgelenmesi istenir.
Esnaf ve
sanatkârların meslekî faaliyette bulunabilmeleri ve ilgili odaya
kaydedilmeleri için sicile kayıtları şarttır ve sicile her bir
meslek için ayrı kayıt yapılması gereklidir. Sicile kaydı
yapılan esnaf ve sanatkârların ilgili odaya kayıt için
bilgilerinin gönderilmesi, sicil tarafından elektronik ortamda
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında gerçekleştirilir.
Esnaf ve sanatkârlar kayıt beyannamelerindeki hususlarda meydana
gelen değişiklikleri en geç otuz gün içinde sicile bildirmek
zorundadırlar.
Esnaf ve
sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık
alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve
sanatkâr sayılma hadlerini aşanlar kendileri istemedikçe ticaret
siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
bünyesindeki odalara kayda zorlanamazlar. Ancak, yıllık alış
veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve
sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların kayıtları,
sicil marifetiyle ticaret siciline aktarılır.
Tescili
gerektiren olay veya işlemlerin tamamen veya kısmen sona ermesi
veya ortadan kalkması halinde sicildeki kayıt ilgilinin talebi
üzerine kısmen veya tamamen silinir.
Sicil
müdürü tarafından öldüğü belirlenen ve varisleri tespit
edilemeyen esnaf ve sanatkârların sicil kayıtlarının silinmesi
ve bu hususun Sicil Gazetesinde ilanı doğrudan ve ücretsiz
olarak yapılır. Bu durumdaki işlemlerden 492 sayılı Harçlar
Kanununda belirtilen harçlar tahsil edilmez.
Sicil
işlemleri, sicil müdürleri ve personeli tarafından elektronik
ortamda Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
gerçekleştirilir.
Kayıt ve
tescil harcı
MADDE 69.
- Esnaf ve sanatkârların sicile kayıt ve tescil harçlarının
tutarı 492 sayılı Harçlar Kanununun Ticaret Sicili Harçları
hükümlerine göre hesap edilecek harcın yarısıdır. Alınan bu
harcın yarısı ilgili birliğe gelir kaydedilir.
Sicil
Gazetesi
MADDE 70.
- Sicile kayıt edilen ve ilanı gereken hususlar, Bakanlığın
gözetim ve denetimi altında Konfederasyon tarafından Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanı kullanılarak elektronik ortamda
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesinde yayınlanır.
Sicil
Gazetesinin çıkarılmasına ilişkin esasları tespit, yayım
işlerini sevk ve idare etmek ve Bakanlık ile Konfederasyon
arasındaki çalışmaları koordine etmek üzere; Bakanlık
Müsteşarının başkanlığında, ilgili müsteşar yardımcısı, Esnaf ve
Sanatkârlar Genel Müdürü ve genel müdür yardımcıları ile
Konfederasyon genel sekreteri, genel sekreter yardımcısı ve
Sicil Gazetesi müdüründen oluşan Sicil Gazetesi komitesi
kurulur.
Sicil
Gazetesinde yayınlanacak ilan ücretleri Sicil Gazetesi
komitesinin teklifi ve Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girecek
bir tarife ile belirlenir. Sicil Gazetesi ilan ücretleri sicil
tarafından elektronik ortamda tahsil edilir ve Sicil Gazetesi
hesabına elektronik ortamda aktarılır.
BEŞİNCİ KISIM
Eğitim
Eğitimin
kapsamı, pratik meslek eğitimi ve denetimi
MADDE 71.
- Bu Kanunun meslekî eğitime ilişkin hükümleri ile 3308 sayılı
Meslekî Eğitim Kanununun esnaf ve sanatkâr kesimindeki pratik
meslek eğitimini düzenleyen hükümleri Bakanlık, Millî Eğitim
Bakanlığı ve Konfederasyonun işbirliği ile bütünlük içinde
yürütülür. Esnaf ve sanatkârların meslekî eğitimleri, esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları ile Millî Eğitim Bakanlığı
Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından ortaklaşa
planlanır, yürütülür, değerlendirilir ve denetlenir.
Eğitimin
organizasyonu
MADDE 72.
- Bu Kanunda ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirlenen
amaçlar doğrultusunda esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında
çalışan çırak ve kalfaların, pratik meslek eğitimini
gerçekleştirmek, her kademedeki esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının asli görevidir.
Esnaf ve
sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak ve kalfaların, meslekî
eğitimlerini organize etmek için esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının bünyesinde birer meslekî eğitim danışmanlığı
birimi kurulur.
Meslek
Eğitimi Fonu
MADDE 73.
- Esnaf ve sanatkârların her türlü meslek eğitimi faaliyetini
gerçekleştirmek ve desteklemek amacıyla Konfederasyon bünyesinde
Meslek Eğitimi Fonu kurulur.
Fonun
kaynakları;
a)
Konfederasyon bütçesine her yıl bu amaçla konacak ödenekler,
b) Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının eğitim bütçelerinden
ödeyecekleri paylar,
c)
Yapılacak bağışlar ve diğer gelirlerden,
Oluşur.
Fonda
toplanan kaynak, sadece esnaf ve sanatkâr kesimine yönelik
yapılacak meslekî eğitim ile bu eğitimin geliştirilmesi ve
yaygınlaştırılması amacıyla kullanılır.
Meslek
eğitiminin finansmanı
MADDE 74.
- Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları bu Kanunda belirtilen
meslek eğitimine ilişkin görevleri yerine getirmek için, katılma
paylarının hesaplanmasında kullanılan yöntem esas alınarak,
yıllık gayri safi gelirlerinin % 5'ini ayırmak suretiyle eğitim
bütçesi yapmak zorundadırlar.
Odalar
ayırdıkları bu payın beşte birini birliğe, beşte birini varsa
federasyona, beşte birini Konfederasyon bünyesindeki Meslek
Eğitimi Fonuna, hesap yılını takip eden mart ayı sonuna kadar
öderler. Geri kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim için
kullanırlar. Birlik ve federasyonlar ayırdıkları bu payın beşte
birini Konfederasyon bünyesindeki Meslek Eğitimi Fonuna öderler,
geri kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim için kullanırlar.
Konfederasyon ise ayırdığı payın tamamını Fona aktarır.
ALTINCI KISIM
Yönetmelikler, Geçici ve Son Hükümler
Yönetmelikler
MADDE 75.
- Bu Kanunun;
a) 4 üncü
maddesindeki karma odalarda kurulacak meslek komitelerinin
kuruluşu ile çalışma usul ve esasları Konfederasyon tarafından,
b) 47 nci
maddesindeki, Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin
görevlendirilmesi, görev ve yetkileri ile bunlara ödenecek
ücretler Bakanlık tarafından,
c) 49
uncu maddesinde belirtilen genel kurullarda oy verme işleminin
elektronik ortamda yapılması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık
tarafından,
d) 60
ıncı maddesindeki, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarınca
kullanılacak defter ve makbuzlar ile faaliyet konularına ve
mevzuata uygun nitelikte muamelat, muhasebe, personel
işlemlerinin usul ve esasları Konfederasyon tarafından,
e) 61
inci maddesindeki, kayıt ücretleri ve yıllık aidatlar ile esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenleyecekleri belgeler
ve yaptıkları hizmet karşılığında anılan maddede belirtilen
hadler içinde kalmak kaydıyla iller ve meslek gruplarının
özellikleri dikkate alınarak belirlenecek tarifelere göre tahsil
edecekleri ücretler Konfederasyon tarafından,
f) 62 nci
maddesindeki, fiyat tarifelerinin düzenleme usul ve esaslarının
tayin ve tespiti Konfederasyon tarafından,
g) 63
üncü maddesindeki, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi
Belirleme Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasları
Bakanlık tarafından,
h) 67, 68
ve 69 uncu maddelerinde yer alan, sicil işlemlerinin nasıl
yürütüleceği, defter ve kayıtların ne şekilde tutulacağı, hangi
hususların tescil ve ilan edileceği; resen kayıt ve terkin
işlemleri, sicilin denetimi, sicil memurlarına itiraz yolları,
sicil personelinin nitelikleri, sorumluluğu Bakanlık tarafından,
ı) 70
inci maddesindeki, Sicil Gazetesinin çıkarılması ve idare şekli,
giderlerinin karşılanması, gelirlerinin tahsili ve sarfı, ilan
ve ücret tarifesi, kayıtlarının tutulması, muamelat ve muhasebe
işlemlerinin yürütülmesi usul ve esasları ile Sicil Gazetesi
komitesi üyelerine Sicil Gazetesi gelirlerinden karşılanmak ve
net aylık miktarı asgari ücret tutarını geçmemek üzere ödenecek
huzur hakları Bakanlık tarafından,
j) 71, 72
ve 73 üncü maddelerinde yer alan pratik eğitimin verileceği iş
yerleri ve bunların denetimine ilişkin hükümlerinin usul ve
esasları ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununun uygulanmasında
henüz kapsam içine alınmamış il ve meslek dallarında yapılacak
uygulama ve verilecek belgeler ile Meslek Eğitimi Fonunun
yönetimi ve fon kaynaklarının kullanımı Konfederasyon
tarafından,
Üç ay
içerisinde çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir. Konfederasyon
tarafından hazırlanması öngörülen yönetmelikler Bakanlık onayı
ile yürürlüğe konulur.
Bu
Kanunun 4, 16, 26 ve 34 üncü maddelerinde öngörülen örnek ana
sözleşmeler Bakanlıkça altı ay içinde hazırlanır.
Yürürlükten
kaldırılan hükümler ile atıflar
MADDE 76.
- 17.7.1964 tarihli ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanunu
yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer kanunlarda, 507 sayılı Esnaf
ve Sanatkârlar Kanununa yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış
sayılır.
GEÇİCİ
MADDE 1. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş
bulunan oda, birlik, federasyon ve Konfederasyonun tüzel
kişilikleri bu Kanunda öngörülen şartları yerine getirmeleri
kaydıyla devam eder.
GEÇİCİ
MADDE 2. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce olağan ve
olağanüstü genel kurullarını yapmış ve yapmamış olan esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşları, olağan genel kurul
toplantılarını ve seçimlerini 2005 yılında olmak üzere; odalar
ekim ayında, birlikler ve federasyonlar kasım ayında,
Konfederasyon aralık ayında, bu Kanuna göre yeniden yaparlar.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının halen görevde olan
yetkili kurulları, bu Kanuna göre 2005 yılında yapılacak olağan
genel kurul ve seçimlere kadar olan görev sürelerini mevcut
durumları ile tamamlarlar. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden
sonra esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yapılacak
olağanüstü genel kurulları ve seçimleri bu Kanuna göre yapılır
ve yetkili organlar bu Kanuna göre teşekkül ettirilir.
GEÇİCİ
MADDE 3. - 15.8.2005 tarihine kadar, mevcut esnaf ve sanatkârlar
odalarına kayıtlı üyelerin üyelik nitelikleri bu Kanunun 7 nci
maddesinde belirtilen şartlara uygun olarak yönetim kurulu
tarafından güncelleştirilir.
Sicile
kayıtlı olmayıp odaya kayıtlı üyelerle, odaya kayıtlı olmayıp
sicile kayıtlı olan üyelerin eksik işlemleri, sicil tarafından
oda ve sicil numaraları ilgili odayla irtibatlı olarak verilerek
tamamlanır. Ayrıca, odalar; üyelerine ilişkin bilgilerin
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleştirilmesini
15.8.2005 tarihine kadar, tamamlamak zorundadırlar. Üyeler de bu
süre içinde eksik bilgilerini odaya ulaştırmak
mecburiyetindedirler. Bu çalışmalar sonucunda vefat ettiği,
emekli olarak veya başka bir nedenle mesleğini icra etmekten
vazgeçtiği tespit edilen üyelerin bilgilerini havi listeler oda
yönetim kurulunca sicile bildirilir ve bu kişilerin sicil ve oda
kayıtları silinir. Bu şekilde yapılan terkin işleminden harç
alınmaz ve Sicil Gazetesinde yayımı ücretsiz olarak yapılır.
Oda
kayıtları bulunup esnaf ve sanatkâr sicil kayıtları olmayan
üyelerin üyeliklerinin bu yasaya uygun olarak güncellenmesini
temin için üyelik niteliklerini taşımaları kaydıyla ve bir
sefere mahsus olmak üzere 15.8.2005 tarihine kadar esnaf ve
sanatkâr siciline yapılacak kayıtlarında tescil harcı ve
herhangi bir masraf alınmaz ve bunların Sicil Gazetesinde ilanı
ücretsiz olarak yapılır.
Oda
üyeliğine istinaden Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız
Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu üyesi olan, ancak bu Kanunun
yürürlüğe girmesiyle üyelik şartlarını taşımadıkları için oda
üyelikleri sona erenlerin bu kuruma olan üyelikleri,
yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla devam eder.
Güncelleme
çalışmaları sırasında Maliye Bakanlığı, Esnaf ve Sanatkârlar ve
Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu ve Sosyal
Sigortalar Kurumu gibi kamu kurum ve kuruluşlarının veri
tabanlarından yararlanılır.
GEÇİCİ
MADDE 4. - Bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrası, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan İstanbul
Bilumum Madeni Eşya Sanatkârları Odaları Birliği için
uygulanmaz. Bu Birlikte İstanbul Esnaf ve Sanatkâr Sicil
Müdürlüğüne bağlı bir sicil müdür yardımcısı görev yapar.
GEÇİCİ
MADDE 5. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren;
a) Yıllık
aidatlarını, 31.12.2003 tarihine kadar ödemeyen oda üyelerinin,
bu tarihten önceki dönemlere ilişkin yıllık aidat borçları ve
gecikme zamları,
b)
Katılma ve eğitim paylarını, 31.12.2003 tarihine kadar ödemeyen
oda, birlik ve federasyonların, bu tarihten önceki dönemlere ait
katılma ve eğitim payı borçları ve gecikme zamları,
2004
yılına ait yıllık aidat, katılım payı ve eğitim payları
asıllarının üç ay içinde ödenmesi kaydıyla terkin olunur.
31.12.2003
tarihinden önceki dönemlere ait yıllık aidat ve gecikme zammı
borcu olup oda tarafından kanuni yollara başvurulduğu halde
adresinde bulunamayan ve gayrifaal olduğu anlaşılan üyeler oda
yönetim kurulunca tespit edilerek sicil ve oda üyelik
kayıtlarının silinmesi için sicile bildirilir; bu şekilde
yapılan terkin işlemlerinin Sicil Gazetesinde yayımı ücretsiz
olarak yapılır ve harç alınmaz.
GEÇİCİ
MADDE 6. - 15.8.2005 tarihine kadar, yapılacak güncelleme
çalışmaları sonucunda aktif üye sayıları 100'den az olan odalar,
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında Bakanlıkça tespit
edilir ve bu odalar mahkeme kararına gerek kalmaksızın
kendiliğinden fesih olmuş sayılırlar ve durum Bakanlık
tarafından ilgili birliğe bildirilir. Bu odalar hakkında ilgili
birlik tarafından bu Kanunun 15 inci maddesinin son fıkrasındaki
fesih ile ilgili hüküm uygulanır.
GEÇİCİ
MADDE 7. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre tesis edilmiş
bulunan ajanlıklar kendiliğinden lâğvolur ve haklarında bu
Kanunun 15 inci maddesinin son fıkrasındaki fesih ile ilgili
hüküm uygulanır. Ajanlık üyeleri 15.8.2005 tarihine kadar, sicil
tarafından bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen esaslar
dahilinde ilgili odalara devir ve kayıt edilir. Bu işlem için
üyelerden herhangi bir ücret alınmaz. Bu ajanlıkların üye kayıt
defterleri bağlı olduğu birlik tarafından muhafaza edilir.
GEÇİCİ
MADDE 8. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla
yürürlükten kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre büyükşehir
statüsündeki illerin il merkezlerine dahil ilçelerde kurulmuş
olan odalar ile daha sonra büyükşehire dahil edilen ilçelerde
kurulmuş odalar mevcut üyelerini muhafaza ederler. Ancak, daha
sonra yapılacak yeni üyelik kayıtlarında bu odaların çalışma
bölgesinde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar isteklerine
göre bu odalara veya büyükşehir sınırları içinde kurulu bulunan
ilgili odaya sicil tarafından kaydedilir.
GEÇİCİ
MADDE 9. - Sicil Gazetesinin elektronik ortamda yayımlanmaya
başlanmasından önce yayınlanmış nüshaları Bakanlık ve
Konfederasyonun gözetim ve işbirliğinde elektronik ortama
aktarılır.
GEÇİCİ
MADDE 10. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce genel
sekreter, genel sekreter yardımcısı ve sicil memuru olarak
atanmış olanlarda bu Kanunda belirtilen nitelikler aranmaz;
sicil memurları sicil müdürü olarak atanmış sayılır.
GEÇİCİ
MADDE 11 - Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler çıkarılıncaya
kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
GEÇİCİ
MADDE 12. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ilçelerde
kurulu bulunan ve üye sayıları 100'den aşağı olan odaların,
toplam üye sayıları 100'den aşağı olmaması şartıyla 2005 yılı
Ekim ayında yapacakları genel kurulları öncesinde müşterek genel
kurullarını yaparak birleşmeleri halinde karma oda olarak devam
ederler.
Yürürlük
MADDE 77.
- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 78.
- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.